خواست كه اين خلق را پيدا آورد ، عنان صفت غنا در دست جود نهاد آنگه صفت قدرت و حكمت را گفت : شما عالمى در وجود آريد . از نتيجهء قدرت و تأثير حكمت عالمى پيدا آمد در هر ذرّه‌اى قدرتى ، دست در گردن حكمت آورده و حكمتى سر به بالين قدرت بازنهاده . قدرت‌بينان در عالم بسياراند و حكمت‌بينان اندك ؛ صد هزار كس قدرت بيند ، يكى حكمت نبيند . چون عالم مدّتى بود و آنچه سرّ كار و خلاصهء امر بود حاصل گشت صفت جود را گفت 3 : دست از عنان غنا بدار ؛ همى تا صفت جود دست از عنان بداشت قيامت آشكارا گشت و موجودات به صفت عدم شدند . اين چيست ؟ تاختن آوردن 4 لشكر صفت غنا و بىنيازى از كمينگاه عزت و قهّارى . آنگه اين خطاب كه گويد : لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ اين خطاب از صفت غنا رود كه ولايت ولايت قهر است و آن خطاب اوّل كه گفت : أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ از صفات جود رفت ؛ زيرا كه ولايت ولايت لطف و جود بود . آنگه چون مدّتى برآيد ديگرباره عنان صفت غنا در دست صفت جود نهد و قدرت را و حكمت را و صفت فضل و عدل را در كار آرند ؛ آنگه گويند : اى كفّار شما به صفت قدرت و حكمت ما ، در بدرقهء صفت عدل ما به دوزخ رويد ، و اى ابرار شما به قدرت و حكمت ما ، در بدرقهء صفت فضل به بهشت رويد . إِنَّ الْأَبْرارَ / a 133 / لَفِي نَعِيمٍ ، * الآية . الحكيم الّذى حكم على ما شاء بما شاء فمن مقبل البس صدرة الموافقات و مدبر كساه سرابيل المخالفات ، فمن مقبل خصّه بالقبول و مدبر حكم على غصن عهد بالذّبول ، و من سعيد اطلع من فلك الافضال شمس جدّه و شقىّ طبع على قلبه بطابع الردّ فلم ينتفع بشىء من جدّه ، و هذا بلعم بن باعور علم الاسم الاعظم و شرب من كأس الطّاعات دهاقا فلم يخطر بباله ان ينال بعدا او فراقا لمّا طلعت من افلاك المقادير شموس التّقدير ربط مع الكلب ، هذا من عجائب اسرار الغيب . قال جلّ جلاله : فمثله كمثل الكلب . و هذا كلب اصحاب الكهف اصبح مضروبا مطرودا و امسى مقبولا بعد ان كان مردودا . اصبح و لا خطر له عند احد ، و امسى و قد صار بحيث ذكر قصّته فى كتاب الواحد الاحد ، اصبح و لا همّة لهم فى حقّه الّا التّبعيد و امسى كما قال و كلبهم باسط ذراعيه بالوصيد ، اصبح و قد ردّه قلبهم و امسى كما قال جلّ جلاله : و رابعهم . كلبهم . لعمرى الصّورة فى الحقيقة مهجورة و العبرة بالقضيّة المستورة . اى جوامرد ! اعتبار به صورت مكن كه اگر اعتبار به صورت بودى خاك را با اسرار چه