عين القضاة ( عبد الله بن محمد الميانجي الهمذاني )

مقدمهء مصحح 35

تمهيدات ( فارسى )

2 - رسالهء يزدان‌شناخت ؛ 3 - رسالهء لوائح . 1 - شرح كلمات قصار بابا طاهر اين كتاب كه به زبان عربى نوشته شده در حقيقت فرهنگ ساده‌اى از لغات و اصطلاحات متصوفه مىباشد و در تفسير لغات بمعنى ظاهرى اكتفا شده است . از اين كتاب تا آنجا كه ما اطلاع داريم سه نسخهء خطى موجود است : 1 - نسخهء كتابخانهء آستانهء قدس رضوى به شمارهء 843 تاريخ كتابت 1265 ه ق . 2 - نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى ملى به شمارهء 661 ؛ تاريخ كتابت 1314 . 3 - نسخهء كتابخانهء دانشگاه تهران به شمارهء 361 ؛ اين نسخه بدون تاريخ است . شك ما در نسبت اين كتاب به عين القضاة اينست كه قاضى همدانى به نوشتن چنين فرهنگ ساده‌اى مبادرت نمىورزيد مگر آنكه در اوايل عمرش اين كار را كرده باشد . از طرفى در رسالهء شكوى الغريب مىبينيم كه قاضى همدانى تمام تأليفات دوران جوانى خود را و لو اينكه بىارزش بوده مانند چند بيت شعرى كه گفته است يادآورى مىكند ولى از شرح كلمات قصار بابا طاهر نام نبرده است . بفرض محال اگر معتقد شويم كه قاضى همدانى اين رساله را پس از كتاب زبده يعنى در دوران پختگى خود نوشته باشد ولى چون خود عين القضاة در رسالهء زبده چند مورد دربارهء مسائل فرعى فلسفى براى جلوگيرى از اتلاف وقت ، خوددارى كرده است ؛ محقق است كه وى ببحث لغوى صرف نپرداخته . اگر قاضى همدانى حقيقة كلمات قصار بابا طاهر را شرح مىكرد طبعا بحث مفصلى در عرفان دربارهء لغات مذكور بيان مىداشت .