الغزالي ( مترجم : مؤيد الدين خوارزمى )

689

إحياء علوم الدين ( فارسى )

بسم اللّه الرحمن الرحيم حمد وافر و ثناى كامل خداى را كه بر هر كسى قايم است به افعال او ، و بر هر جارحه‌اى رقيب « 1 » است بر اعمال او ، و بر ضماير كه در دلها افتد مطلع است ، و به خواطر كه در نفسها در آيد دانا . مثقال ذره‌اى در آسمان‌ها و زمين ، متحرك يا ساكن ، از علم او دور نماند ، و بر نقير و قطمير « 2 » و قليل و كثير از اعمال حساب كند اگر چه پوشيده بود . و به قبول طاعت بندگان اگر چه حقير باشد تفضل « 3 » نمايد ، و به عفو از معاصى ايشان اگر چه بسيار بود تفضل « 4 » فرمايد ، و با ايشان حساب بر آن كند تا هر نفسى بداند كه چه حاضر گردانيده است ، و بنگرد در آن چه به تقديم و تأخير رسانيده است . پس بداند كه اگر محاسبت و مراقبت را در دنيا ملازمت و مواظبت ننمايد ، در عرصهء قيامت هر آينه بد بخت شود و در دايرهء هلاك در آيد . و پس از مجاهده و محاسبه و مراقبه و معاقبه ، اگر نه فضل خداى باشد كه بضاعت مزجات او قبول فرمايد ، هر آينه در قيد نوميدى ماند و سوى ورطهء زيانكارى گرايد . پس پاكى آن خداى را كه نعمت او در حق همهء بندگان تمام است ، و رحمت او همه خلايق را در دنيا و آخرت شامل و عام است ، و به نفحات فضل او دلها براى ايمان توسع يابد و انشراح گيرد ، و از يمن توفيق او جوارح به عبادتها مقيد شود و أدب پذيرد ، و به حسن هدايت او ظلمات جهل از دلها منكشف و منقشع « 5 » شود ، و به تأييد و نصرت او مكايد شيطان منقطع و مندفع گردد ، و به لطف عنايت او كفهء حسنات در ترجّح آيد ، و به تيسير او ميسر شود آن چه از طاعتها روى نمايد . پس فضل و عطا و مكافات و جزا از او فايض شود ، و ابعاد و ادنا « 6 » و إسعاد و اشقا « 7 » از او

--> ( 1 ) رقيب ، نگهبان ، مراقب . ( 2 ) نقير و قطمير - ربع عادات ، كتاب آداب صحبت ، پاورقى 374 . ( 3 ) تفضّل ، لطف ، إحسان ، نيكويى . ( 4 ) تفضّل ، لطف ، إحسان ، نيكويى . ( 5 ) منقشع ، پراكنده ، از هم پاشيده . ( 6 ) ادنا ( عربى : ادناء ) ، نزديك گردانيدن . ( 7 ) اشقا ( عربى : اشقاء ) ، بدبخت گردانيدن .