باب سوم در صدق و فضيلت و حقيقت آن فضيلت صدق ( 1 ) حق تعالى گفت : رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ، « 127 » اى ، مردانى كه راست كردند آن چه با خداى عهد بستند . و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : انّ الصّدق يهدى إلى البرّ و البرّ يهدى إلى الجنّة و انّ الرّجل ليصدق حتّى يكتب عند اللّه صدّيقا ، و انّ الكذب يهدى إلى الفجور و الفجور يهدى إلى النّار و انّ الرّجل ليكذب حتّى يكتب عند اللّه كذّابا ، اى ، راستى راه نمايد به نيكى ، و نيكى راه نمايد به بهشت ، و مرد هر آينه راست گويد تا به حدى كه نزديك خداى صدّيق نوشته شود ، و دروغ راه نمايد به بد كردارى ، و بد كردارى راه نمايد به آتش ، و مرد هر آينه دروغ گويد تا به حدى كه نزديك خداى دروغزن نوشته شود . و در فضيلت صدق آن بسنده است كه « صدّيق » از آن مشتق است . و حق تعالى پيغامبران را در معرض مدح و ثنا بدان صفت كرد و گفت : وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِبْراهِيمَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا . « 128 » و گفت : وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا . « 129 » و ابن عباس - رضى اللّه عنهما - گفت : چهار خصلت است كه هر كه را بباشد سود كند : راستى ، و شرم ، و خوشخويى ، و سپاسدارى . و بشر حارث گفت كه هر كه با خداى بصدق معاملت كند از مردمان مستوحش « 130 » شود . و أبو عبد اللّه رملى گفت : منصور دينورى را در خواب ديدم ، گفتم : خداى - عز و جل - با تو چه كرد ؟ گفت : بيامرزيد و رحمت فرمود و چيزى داد مرا كه

--> ( 127 ) أحزاب 33 - 23 . ( 128 ) در اينجا در متن عربى جملهء « وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا » ( مريم 19 - 54 ) اضافه دارد . ( 129 ) مريم 19 - 41 و 56 . ( 130 ) مستوحش ، اندوهناك .