خواص خواص در شبانه روزى . پيغامبر - عليه السلام [ زنان خود را قسمت فرمود بر مثل اين هر سه قسم : بعضى از ايشان را در آن حال كه چيزى حاصل شدى قوت يك ساله بدادى ، و بعضى قوت چهل روزه ، و بعضى يك شبانه روز و از جملهء ايشان عايشه و حفصه بودند . ] بيان آداب درويش در قبول عطا چون بى خواستن به دو رسد ( 1 ) بايد كه درويش در چيزى كه به دو رسد در سه كار نگرد : نفس مال ، و غرض دهنده ، و غرض او در استدن . اما نفس مال بايد كه حلال باشد خالى از همهء شبهتها ، و اگر در آن شبهتى بود بايد كه از گرفتن آن احتراز كند . و در « كتاب حلال و حرام » درجات شبهت و آن چه واجب است گذاشتن آن و آن چه مستحب است ياد كرده‌ايم . و اما غرض دهنده خالى نيست از آن كه يا به طيب دل او باشد و طلب دوستى او ، و آن هديه است ، يا ثواب ، و آن صدقه و زكات است ، يا ذكر و ريا و سمعه « 46 » ، اما خالص و اما آميخته به باقى غرضها . اما اوّل و آن هديه است ، و در قبول آن باكى نيست ، چه قبول آن سنت پيغامبر است - عليه الصلاة و السلام - و ليكن بايد كه در آن منتى نباشد ، و اگر باشد ترك آن اولى . اگر داند كه در بعضى از آن منت بزرگ باشد ، بايد كه آن را رد كند و بعضى ديگر بستاند . و براى پيغامبر - عليه السلام - روغن و پنير و گوسفند هديه آوردند ، روغن و پنير قبول كرد و گوسفند باز داد . و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - از بعضى مردمان قبول فرمودى و بعضى را بازدادى ، و گفت : لقد هممت ان لا اتّهب الاّ من قرشى او ثقفي او دوسىّ ، اى ، بدرستى قصد كردم كه هديه قبول نكنم مگر از قرشى يا ثقفي يا دوسى . و جماعتى از تابعين اين كرده‌اند . و بر فتح موصلى صرّه‌اى آوردند كه در آن پنجاه درم بود ، گفت : عطا روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - [ 267 ] گفت : من أتاه رزق من غير مسألة فردّه فانّما يردّه على اللّه عزّ و جلّ ، اى ، هر كه روزى بىخواستن به دو رسد پس آن را رد كند ، بر خداى - عز و جل - رد كرده باشد . پس صرّه بگشاد و درمى از آن بستد و ديگر بازداد . و حسن نيز اين حديث روايت كردى ، و ليكن مردى بر او [ كيسه‌اى ] « 47 » و پرونده‌اى « 48 » از جامه‌هاى باريك خراسان آورد ، باز داد ، گفت : هر كه در چنين جايى نشيند و از مردمان مثل اين قبول كند ، روز قيامت بىنصيب از دين خداى به خداى رسد . و

--> ( 46 ) سمعه ، ريا ، عمل خير خود را به سمع ديگران رسانيدن . ( 47 ) نسخهء خطى : كبشى ، عربى : كيسا ( زبيدى 9 - 297 ) . ( 48 ) پرونده ، رزمه ، بستهء جامه يا قماش .