17 - ابو بكر محمد بن حسن بن فورك اصفهانى ، از متكلّمين و نحويّين و وعّاظ معروف در آخر قرن چهارم كه تحصيلات خود را در اصفهان به پايان برده و در مذهب اشعرى سخت متعصّب بود و بدين جهت وقتى برى رفت مخالفين اشعرى به ضدّيّت برخاستند و او را آزار كردند ، چون اين خبر به نشابور رسيد ابو عبد اللّه حاكم و علماء نيشابور از سالار خراسان ابو الحسن محمّد بن ابراهيم بن سيمجور ( متوفّى 377 ) تقاضا كردند كه برى نامه نويسد و ابن فورك را به نشابور دعوت كند ، ابن فورك رى را ترك گفت و به نشابور آمد و ابو الحسن برايش مدرسه‌اى ساخت و چون مطابق گفتهء قشيرى ( كتاب حاضر ، ص 82 ) وى بر ابو عثمان سعيد بن سلام مغربى پس از مرگ نماز خوانده و وفات ابو عثمان مغربى در سال 373 بوده است پس بايد ابن فورك قبل ازين تاريخ به نشابور رفته باشد . ابن فورك در نيشابور نيز در تأييد مذهب اشعرى مىكوشيد و عقائد ابو عبد اللّه محمّد بن كرّام سجستانى را ( متوفّى 255 ) كه پيروانش در نشابور قدرت بسيار داشتند به صراحت و بىپروا ردّ مىكرد و ازاين‌رو كرّاميان بمحمود غزنوى كه در تقويت آنها مىكوشيد شكايت بردند و ابن فورك را متّهم كردند كه نبوّت پيغمبر را منقضى مىداند و معتقد است كه حضرت رسول ( ص ) پس از مرگ ، پيغمبر نيست و نبود ، محمود ، ابن فورك را به غزنه خواست و او اين اتّهام را ردّ كرد ولى در بازگشت دستور داد تا وى را مسموم كردند و بقولى كرّاميان او را زهر دادند سال 406 . قشيرى نزد وى علم كلام آموخته و چون ابن فورك زاهد و متصوّف نيز بوده ، در رساله ، اقوال وى را در اصول عقايد و احوال و مقامات مكرّر آورده است . 18 - ابو عبد الرّحمن محمّد بن حسين بن موسى الازدى السلمى ، از اكابر صوفيّه و محدّثين و علماء بزرگ كه در حديث و تصوّف مصنّفات بسيار دارد و كتاب طبقات الصوفيّة از تأليفات او بسيار مشهور است ، متولّد رمضان 330 و بقولى 325 و متوفّى روز يكشنبه سوم شعبان 412 ، كه او را در خانقاهى كه به دو منسوب و مشهور به