پيغمبر صلى الله عليه و سلم گفت : هر يكى را از ياران كه يكى را بكشته بود كه به زبان شهادت آورده بود : هلا شفقت عن قلبه ، و به شأن وى آيت آمد : يا ايها الذين آمنوا اذا ضربتم فى سبيل الله فتبينوا و لا تقولوا لمن القى اليكم السلام لست مؤمنا ، تا به آخر آيت چنين گفت : كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ . گفت : شما همچو ايشان كافر بودى چون به زبان اقرار آوردى بر شما منت نهاديم و شمشير از شما برداشتيم ، چرا با ديگران همان نكردى كه من با شما كردم . و اين است معنى قول پيغمبر صلى الله عليه و سلم : امرت ان اقاتل الناس حتى يقولوا لا إله الا الله ، و نگفت : حتى يعتقدوا و عصمت بر قول اوگند نه بر ضمير كس . هركسى كه ما از وى كلمهء ايمان شنيديم به حكم شريعت مر او را به ظاهر مؤمن خوانيم ، و هركه از وى كلمهء كفر شنيديم مر او را به حكم شريعت به ظاهر كافر خوانيم و آن حكمى كه ما را شريعت فرموده است اندر مؤمنان و كافران به ظاهر برانيم و ما را با سر ايشان هيچ كار نيست ، از بهر آنكه چون از سر باز جوييم ندانيم ، و ما مكلف به شريعت به چيزى باشيم كه دانيم نه به چيزى كه ندانيم . دليل اين قول پيغمبر است صلى الله عليه و سلم : صلوا خلف كل من قال لا إله الا الله و صلوا على كل من قال لا إله الا الله . مگر از وى به خلاف آنكه شنيده باشيم از كلمهء ايمان چيزى بشنويم تا بر وى حكم ردّت برانيم . و اين هم ظاهر است و نصب شريعت است . قوله : « و أقروا أن الدار دار ايمان و اسلام » . و مذهب اين طايفه آن است كه اين شهرها كه اندر وى خلق بدين قبله همى نماز كند دار اسلام است . و باز نزديك معتزليان دار حرب است ، از بهر آنكه نزديك ايشان مقلدان مؤمن نه‌اند ، و هركسى كه خداى عز و جلّ را به تقليد داند نزديك ايشان به خداى عز و جلّ جاهل بود ، و جاهل به خداى عز و جلّ كافر بود . و باز نزديك اهل اسلام كه اهل سنت و جماعت‌اند مقلدان ايمان مؤمنان‌اند همچنان چون مستدلان مؤمنان‌اند . از بهر آنكه پيغمبر صلى الله عليه و سلم گفت : امرت ان