بابا طاهر عريان ، سيد على همدانى ، خواجه عبد الله انصارى

آئين رهروان 218

مقامات عارفان ( آئينه بينايان ، اسرار النقطه ، آئين رهروان ) ( فارسى )

و احكام سرّ است مانند فرزندى كه بوالدين خود نيكوكار باشد و اين قلب جامع هنگامى كه از آلايش احكام انحراف ، زدوده و پاك شد ، مرآت مجلاى تجلّى وجدانى صفاتى گردد ، و احكام اين تجلّى محيط بر همهء قواى ظاهره قلب شود و سالك در اين هنگام از همهء مراتب كونيّه درگذشته و داخل در مبدا حضرات حقّيّه الهيّه ، مىگردد ( يعنى مراتب سمع و بصر و بطن او را مىگيرد و از اسماء كونى گذشته و قدم در مراتب اسماء الهيّه گذارد ) كه اين مقامرا مقام ( احسان ) گويند كه اساس ابواب ( اوديه ) است و اوديه ده باب دارد . احسان ، علم ، حكمت ، بصيرت ، فراست ، تعظيم ، الهام ، سكينه ، طمأنينه ، همّت . و اينكه اين مرتبه را اوديه ناميده‌اند براى اينكه مهم‌ّترين مراتب سلوك است و سعى و كوشش آنجا بيشتر لازم است و براى سالك ، خطر مهالك و پرتگاه‌ها زياد پيش مىآيد زيرا در اين مقام بحسب نظر عقلى شك و ترديد در سالك پيدا شود و اگر تأييد الهى و هدايت الهيّه دست او را نگيرد بيشتر سالكان راه را گم كنند ، و در ضلالت افتند . سالكان بىكشش دوست به جائى نرسند * سالها گرچه درين راه تك‌وپوى كنند * * * وادى عشق كه جز تشنه در آن نايابست * ريگش از خون دل تشنه‌لبان سيرابست در اين هنگام محبت الهيّه و عشق او را از مرتبهء اسمى به مرتبه اسم ديگر كه از لحاظ كلّيّت و احاطه از اوّلى بالاتر باشد ، ترقى مىدهد و او را در وادى صفت و اثرى از علم و ( حكمت ) و ( بصيرت ) قلبى و سرّى سير مىدهد ( نه عقلى و روحى ) و در وادى ( فراست ) داخل شده و سرّ او درمىيابد علوم غيبى را كه ماوراء ادراك افهام است بطور آشكار و بالبديهه نه با دليل و نظر و هنگامى كه سرّ او بر مقام مظهريّت و حجاب كونى برگشت در وادى ( الهام ) وارد شود . و الهام علمى است ربّانى كه بر قلب عارف مىرسد برحسب اقتضاء غلبه حالات مختلف و با رنك آن حالت متلون مىشود . بعد در وادى ( طمأنينه ) و آرامش سر انسانى قدم مىنهد و پس از اين كه براى او ( هيبت ) و ( دهشت ) از ظهور تجلّىّ اوصاف جلال غيبى ، رخ