خشم خداى اندر آن بود بر آن سبب از بهشت بيفتاد . و دليل ديگر آنكه نوح عليه السّلام به اختيار خويش مر پسر خويش را در كشتى خواند و گفت : يا بُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنا وَ لا تَكُنْ مَعَ الْكافِرِينَ « 1 » يعنى اى پسر من سوار شو با ما « 2 » در كشتى و مباش با كافران ، و نوح با خداى مناجات كرد كه پسر من از اهل من است و وعدهء تو حق است چنان كه گفت قوله تعالى : إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَ إِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ « 3 » تا خداى تعالى مر آن قول را بر او ردّ كرد و گفت قوله تعالى : يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ « 4 » يا نوح او از اهل بيت تو نيست كه او كار نه نيكو كرد « 5 » . و دليل ديگر آنكه اختيار خلق نه راست باشد آنست كه ابراهيم عليه السّلام چون ستاره را ديد گفت اينست خداى من و چون ماه را ديد گفت اينست خداى من و چون آفتاب را ديد گفت اين است خداى من و اين بزرگتر است تا به آخر بدانست كه آنچه گمان مىبرد خطا بود . و دليل چهارم بدان كه اختيار خلق خطا باشد آنست كه موسى عليه السّلام چون بطور سينا بيامد بنى اسرائيل را دست بازداشت و پيشتر از ايشان بمناجات آمد تا خداى تعالى مرو را گفت چرا پيش از قوم بشتافتى چنان كه گفت قوله تعالى : وَ ما أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يا مُوسى « 6 » اين مردم را از خداى بيدار كردن بود كه

--> ( 1 ) سوره 11 آيه 44 . ( 2 ) نخ : من ( 3 ) سوره 11 آيه 47 . ( 4 ) سوره 11 آيه 48 . ( 5 ) از ترجمه كه كرده معلوم مىشود مصنّف آيهء شريفه را بمذهب بعضى از قرّاء سبعه « عمل غير صالح » ميخوانده است كه « كار نه نيكو كرد » درست معنى آن باشد . ( 6 ) سوره 20 آيه 85 .