محمد بن علوي المالكي ( مترجم : انيسه خزعلى )

96

مفاهيم يجب أن تصحح ( وهابيت بازنگرى از درون ) ( فارسى )

واسطه بودن اسباب و انجام خيرات به‌دست خداست و مقصود توجه دادن به اين مطلب است كه اگر نعمت بر دست مخلوقات جارى مىشود ا زجانب خداوند و به‌وسيلهء اوست . و معنى چنين است : اگر مىخواهى از يكى از خلق كمك بگيرى و چاره‌اى جز اين ندارى ، همهء اعتماد خود را بر خداوند و تنها بر او قرار ده و اسباب ، مانع ديدن مسبب نگردد و مانند كسانى نباش كه ظاهر ارتباط بين اشيا را كه برخى بر ديگرى مترتب هستند مىبينند و از مرتبطكنندهء آن غافل هستند . هنگام درخواست ، از خدا طلب كن اما در مورد اين روايت : « إذا سألت فأسأل اللَّه » . در اين روايت هيچ دليلى براى منع درخواست و توسل وجود ندارد و نمىتوان بدان تمسك جست و كسانى كه از ظاهر حديث اين مطلب را به‌طور مطلق استنباط كرده‌اند راه را اشتباه رفته‌اند و خود را به غلط انداخته‌اند چرا كه كسى كه انبيا و صالحان را وسيله قرار دهد ، خير را از جانب خدا جلب نموده و شر را دفع نموده است ؛ بنابراين او سائل خداوند است كه طلب گشايش يا دفع ضررى را مىكند و اين امر را با توسل به او انجام مىدهد و در اين كار از اسبابى كه خداوند امر كرده كه از آن طريق به وجود و فضل الهى دست يابند ، استفاده كرده ، از اسباب سؤال نكرده ؛ بلكه از