عبد الجليل قزوينى رازى
مقدمهء مصحح 66
نقض ( بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض ) ( فارسى )
سخنى چند با خواننده سلام و ريحان و روح و رحمة * عليك و ممدود من الظّلّ سجسج و يا أسفى ألّا تردّ تحيّة * سوى أرج من طيب رمسك يأرج ألا انّما ناح الحمائم بعد ما * ثويت ، و كانت قبل ذلك تهزج « * » « از رثاى ابن الرومى در سوك يحيى بن عمر علوى » كتاب نقض موسوم به « بعض مثالب النّواصب في نقض بعض فضائح الرّوافض » تصنيف عبد الجليل قزوينى رازى كه در حدود سال 560 هجرى برشتهء تحرير درآمده يكى از مهمترين متون كلامى شيعه است كه به زبان پارسى نگاشته شده ، و ردّى است بر كتاب « بعض فضائح الرّوافض » كه يكى از سنّيان رى بر ردّ شيعيان معاصر خود نوشته ، و در آن اصول و فروع و افكار و كردار آنان را بباد استهزا و ناسزا گرفته بود . اين كتاب علاوه بر جنبهء دينى و كلامى ، در ادبيات فارسى نيز از اهميت و امتياز خاصى برخوردار است ، چه در آن تنها مسائل علم كلام مورد بررسى و تعمّق قرار نگرفته ، بلكه بسيارى از امور زندگى مردم آن روزگار از زشت و زيبا و هنجار و ناهنجار منعكس شده است . اين كتاب در حقيقت آينهاى است از روش زندگانى و افكار و كردار مردم رى و ايران مركزى در سدهء ششم هجرى ، و كارنامهاى است از مدنيّت و فرهنگ چند سدهء اين مرز و بوم . چه تازه نيم قرن از تأليف اين كتاب گذشته بود كه اقوام خونخوار و ويرانگر تاتار از دشتهاى
--> * درود و رحمت و آسايش و نعمت بر تو باد ، و سايهء پرپهناى آرامبخش ملايم بر تو آرامش گستراد . دريغا كه ديگر سلام ما را پاسخ نمىگويى ، و جز نسيم خوشبوى خاك مزارت كه عطر آگين است و تحيت ترا بمشام جان مىرساند پاسخ ديگرى از تو نمىشنويم . كبوتران از آن زمان كه تو به خاك رفتى نوحهسرايى ميكنند ، و حال آنكه پيش از آن نغمه سرايى مىنمودند .