بىخبر نباشيم و نقض كيش و قواعد نامحمود ايشان برين طايفه « 1 » واجب‌تر است و از آنچه علماء شيعه « 2 » شرح داده‌اند بتفصيل ؛ اين مجملى است از آن ، و مقصود ما و همهء خوانندگان از وى حاصل است ، و السّلام على النّبىّ المصطفى ، و على آله أئمّة الهدى . فصل بدانكه اوّل داعى اين جماعت را زيد « 3 » اهوازى بود « 4 » كه او را بسواد كوفه فرستادند بدهى كه آن را بابقورا « 5 » خوانند بدعوت گروهى مهجوران « 6 » از فرزندان بهرام گور ، و درين ده مردى بود از اولاد كسرى نام وى قرمط « 7 » كه قرمطيان را به دو بازخوانند كه بلفتوح « 8 » حمدانى سنّى قزوينى كه ملحد شد از نسل وى بود و جماعتى در آن حدود در دعوت اين زيد اهوازى و قرمط آمدند عليهما اللّعنة . داعى دومشان « 9 » ابو سعيد جنّابى « 10 » بود كه او را بجانب بحرين فرستادند گفتند بقطيف « 11 » منزل كن ؛ آنجا شد و دوكانى « 12 » بگرفت و تخمها مىفروخت و دعوت الحاد

--> ( 1 ) - ح د : « بر مجبره » . ( 2 ) - ح د : « از آنكه بر علماى شيعه » . ( 3 ) - ع ث م ب : « يزيد » ح د : « بريد » در جامع التواريخ قسمت اسماعيليان و فاطميان و نزاريان و داعيان و رفيقان باهتمام محمد تقى دانش‌پژوه و محمد مدرسى زنجانى ، چاپ بنگاه ترجمه و نشر كتاب چنين ياد شده ( ص 8 ) : « از دعاة بجانب عراق زيد اهوازى فرستادند و ببحرين و بلاد يمن أبو سعيد الجنابى و او به شهر قطيف اقامت نمود و ابو زكرياى اصفهانى را از قبيلهء بنى كلاب در دعوت آورد ، و بمساعدت و مراقبت ايشان [ شهر ] هجر و لحسا و تمامت بلاد سواحل عمان و بصره بگرفت و او معاصر خليفه معتضد عباسى بود » . ( 4 ) - ع ث ب : « بودى » . ( 5 ) - ح د : « بابقوران » م : « بالقورا » و شايد محرف و مصحف « بانبورا » است كه ياقوت در معجم البلدان گفته : « هى ناحية بالحيرة من ارض العراق » يا « بانقيا » كه نيز او گفته : « ناحية من نواحى الكوفة » . ( 6 ) - ح : « مجهولان » . ( 7 ) - ابن الاثير در لباب گفته : « القرمطى بكسر القاف و سكون الراء و كسر الميم و فى آخرها تاء مهملة هذه النسبة الى المذهب المذموم الذى يعرف القائلون به بالقرامطة نسبوا الى رجل من سواد الكوفة يقال له : قرمط ، و قيل : حمدان بن قرمط ، و ظهروا و عظمت شوكتهم ، و أخبارهم مستقصاة فى التواريخ » . ( 8 ) - غير نسخهء ع : « أبو الفتوح » . ( 9 ) - م ح ب د « داعى دوم ايشان » . ( 10 ) - ع : « احشامى » ث : « جبائى » م ب ح : « احشاى » و در منتهى الارب گفته : « جنابه شهريست محاذى خارك ، از آن شهر است گروه قرامطه » . ( 11 ) - ث م ب : « بو قطيف » . ( 12 ) - ث م ب ح د : « و دكانى » در غياث اللغات گفته : « دكان بالضم و تشديد كاف معرب دكان كه بتخفيف است از رسالهء معربات و مدار و منتخب و كنز و مؤيد و در خيابان نوشته كه دكان بتشديد كاف -