و سيكون ذلك فى عهد المهدىّ . و هم او ميگويد در تفسير كه : قال المقداد بن الأسود : سمعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يقول : لا يبقى « 1 » على ظهر الأرض بيت من مدر أو و بر الّا أدخله اللّه كلمة الاسلام إمّا بعزّ عزيز او بذلّ ذليل ؛ و ذلك عند خروج المهدىّ « 1 » . و مانند اين أخبار و آثار در مصنّفات اصحاب الحديث و سنّيان منصف بسيار است كه همه دلالت است بر خروج مهدى عليه السّلام و همه معتقدانند او را « 2 » مگر خواجه مصنّف انتقالى كه موافقت مجبّران و خارجيان عراق كرده است و خلاف مىكند . و اعتقاد شيعه در حقّ زهّاد و عبّاد و مفسّران چنين بغايت نيكو باشد و چون مفصّل خواهد كه بداند كتاب « مفتاح الرّاحات » كه ما جمع كرده‌ايم در فنون حكايات سى پاره كاغذ است « 3 » ، مطالعه بايد كردن تا فايدت حاصل شود و شبهت زايل گردد .

--> ( 1 ) - ابو الفتوح رازى ( ره ) در تفسير اين آيه ( آيهء 33 سورهء مباركهء براءة ) گفته : « مفسران در او خلاف كردند ( تا آنكه گفته ) و سدى گفت : عند خروج مهدى باشد عليه السلام كه همهء دينها يكى شود و هيچ كس نماند كه نه در اسلام آيد اما بطوع و اما بكره ، يا بر گردن نهد جزيه را و اين روايت متقارب است [ با روايت قبلى ] براى آنكه نزول عيسى از آسمان با خروج مهدى عليه السلام بيكجاى باشد چنان كه در اخبار مخالف و مؤالف آمده است ، و اين قول روايت كرده‌اند از باقر و صادق و جملهء أهل البيت عليهم السلام . كلبى گفت : تأويل آيت پديد نيامده هنوز و خواهد بودن ، و قيامت برنخيزد تا اين نباشد ، مقداد اسود روايت كرد از رسول ( ص ) كه او گفت : « لا يبقى على ظهر الارض بيت و بر و لا مدر الّا أدخله اللّه كلمة الاسلام اما بعز عزيز أو بذلّ ذليل ، اما أن يعزهم فيجعلهم اللّه من أهله فيعزوا به ، و اما أن يذلهم فيدينون به « گفت : بر - پشت زمين هيچ خانهء سفرى و حضرى نماند الّا خداى تعالى كلمهء اسلام در او برد اما بعز عزيز يا بذلّ ذليل ، اما خداى تعالى ايشان را بتوفيق اسلام عزيز كند تا بطوع ايمان آرند و از اهل آن شوند و به آن عزيز گردند ، و اما ذليل كند ايشان را تا گردن نهند حقّ را بعنف » . و طبرسى ( ره ) در مجمع البيان نظير اين را گفته است ، و جرجانى ( ره ) در جلاء الاذهان و ملا فتح اللّه ( ره ) در منهج الصادقين نيز آن را ذكر كرده‌اند و همچنين غالب مفسران ديگر شيعه . ( 2 ) - م ح د : « معتقدند آمدن او را » ب : ندارد . ( 3 ) - ث : « سى ماد خداست » م : « بين ما و خداست » ب ح د ندارند . و مراد از عبارت متن معرفى و شناساندن حجم كتاب است چنان كه اكنون ميگوئيم : فلان كتاب ده كراس ، يا بيست فرم ، يا صد ورق است ، و نظاير آن .