بزرگ خود نوبت مجلس بود در آن ميانه بر مذهب صبّاحيان طعنى مىرفت و مردم بلعنت و نفرين آن قوم شوم زبانها دراز كرده در آن ميانه مجبّرى متعصّب برخاست و گفت : خواجه امام ! اين قوم در « خير العمل » سر بگريبان تو برآورده‌اند ، گفتم : در « خير العمل » سر بگريبان من برآورده‌اند ، امّا در وجوب معرفت زبان به دهان تو بدر كرده‌اند ، پس من پيرهن بركنم تا گريبان بنماند كه او سر بركند ، تو را دشخوارتر است كه آن دهان باشد ، در آن دهان زبان باشد « 1 » . و چه ماننده است اين به آنكه « 2 » : چون شرف الائمّه بو نصر هسنجانى پردهء نفاق خواجه از در خانه بخواست برداشتن « 3 » در دولت « 4 » سلطان مسعود - نوّر اللّه قبره - با حضور اركان دين و دولت از وزرا و امرا و سپاه سالاران و خادمان حضرت و ده هزار نفس « 5 » از عوامّ و خواصّ و از

--> - « خمسين » فقط بدون : « خمسمائه » بود و چون يكى از دو نسخهء مزبوره را علامهء قزوينى رحمة اللّه عليه مورد ملاحظه قرار داده‌اند در حاشيهء عبارت چنين افاده فرموده‌اند : « كذا فى الاصل و شايد قبل از « خمسمائه » عقدى از عقود عشرات يا آحاد يا هردو افتاده باشد چه تأليف اين كتاب بتصريح مؤلف در ديباچه در سنهء پانصد و پنجاه و شش بوده است پس چگونه در سنهء پانصد وى بالغ و عاقل و رشيد بوده اين بغايت مستبعد است » ( انتهى كلامه رفع مقامه ) . خوشبختانه قاضى شوشترى ( ره ) اين قضيه را در مجالس المؤمنين نقل كرده است و عبارت مشار اليهاى مورد بحث در نقل او : « خمسين و خمسمائة » ذكر شده است و چون بطور قطع عبارت او صحيح و نسخه‌ها غلط بود چنان كه علّامهء قزوينى ( ره ) ذكر كرده است عليهذا عبارت قاضى ( ره ) كه : « خمسين و خمسمائه » باشد متن قرار داده شد و نص عبارت قاضى ( ره ) در مجلس پنجم در ترجمهء حال شيخ عبد الجليل مصنف كتاب « النقض » حاضر ضمن ذكر لطايف مستخرجه از اين كتاب اين است : « از جملهء لطايف سخنان او در كتاب مذكور آنست كه گفته : در شهور خمسين و خمسمائه مرا روز آدينه ( تا آخر كلام مصنف ) » و الحمد للّه ربّ العالمين . ( 1 ) - ح د : « ترا دشوار است كه تا دهان باشد در آن دهان زبان باشد و زبان نشايد بريدن » م ب : « ترا دشوارتر ازوست كه تا دهان باشد در آن دهان زبان باشد » و قاضى شوشترى ( ره ) در مجالس چنين نقل كرده : « ترا دشوار است كه زبان از دهان جدا سازى » . ( 2 ) - تصحيح از علامهء قزوينى ( ره ) است و نسخ چنين است ع : « و آنچه بمانند اينست آنست كه » ب ث م : « و آنچه بمانند اين ( يا آن ) باشد كه » ح د : « و آنچه مانند آنست كه » . ( 3 ) - ع ث م ب : « از در خانهء نجاست او برداشت » . ( 4 ) - ح د : « در عهد » . ( 5 ) - ب ث م : « و ده هزار كس »