أثبت فيه أصول الدين بلسان العرفان و الإشراق و في مسألة المعاد الروحانى أو الجسمانى اتّخذ النزاع لفظيّا و حاول الجمع بين رأيى الظاهريين و الفلاسفة ؛ و السبزوارى فى كتابه هذا و سائر كتبه مثل سائر الفلاسفة الإشراقيين لايبالى بالألحان فى العربية . رأيت نسخه منه فرغ كاتبه من النسخة الثامنة لمؤلّفه فى 1291 و عليه تقريظ تاريخه 1294 منها قوله « جميع الكتب يدرك من قرائتها ملال أو فتور أو سامة سوى هذا الكتاب فإنّ فيه بدائع لا يمل إلى قيامه . » « 1 » مؤلّف هادى المضلّين دربارهء مؤلّف هادى المضلّين حكم قطعى نمىتوان داد . دو احتمال وجود دارد : 1 . در برخى از منابع كتابشناسى مانند الذريعة « 2 » و فهرست نسخه‌هاى خطّى ، اين اثر به عنوان يكى از نوشته‌هاى حاج ملّا هادى سبزوارى معرّفى شده است . « 3 » از سوى ديگر نثر ، شيوه نگارش و استدلال حاجى در آثارى چون اسرار الحكم و هداية الطالبين با هادى المضلّين شباهتهايى دارد . 2 . امّا در مقابل در هيچ‌يك از فهرستهايى كه از آثار وى ارائه شده ، نامى از هادى المضلّين نيست . مضافا بر اينكه در مباحث پايانى كتاب ، نظريهء حركت جوهرى را ردّ مىكند ، « 4 » در حالىكه او به عنوان يكى از پيروان و شارحان حكمت متعاليه به شمار مىآيد و نظريهء حركت جوهرى از مهمترين آموزه‌هاى فلسفى ملاصدرا و از مبانى حكمت متعاليه مىباشد .

--> ( 1 ) . الذريعة ، ج 2 ، ص 153 . ( 2 ) همان ، ج 25 ، ص 153 . ( 3 ) . ر . ك : فهرست نسخه‌هاى خطّى فارسى ، 1 / 2 ، ص 1006 ؛ فهرست الفبايى نسخ خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ص 607 و فهرست نسخه‌هاى خطّى كتابخانهء آيت اللّه العظمى مرعشى ، ج 5 ، ص 131 . ( 4 ) ر . ك . اثر حاضر ، ص 311 .