صفقة واحدة و كان بعضها معيبا فإنّ المشترى لا يجوز له أخذ الصحيح و ردّ المعيب بل امّا أن يردّ الجميع أو يقبل الجميع ، فههنا العابد يمزج عبادته بعبادة غيره من الانبياء و الصلحاء و المقربين و يعرض الجميع صفقة واحدة على حضرة ذى الجلال و الاكرام فهو سبحانه اجل من أن يردّ المعيب و يقبل الصحيح كيف و قد نهى عباده عن ذلك و لا يليق بكرمه تعالى أن يرد الجميع لان بعضه مقبول البتة فلم يبق إلا قبول الجميع و فيه المطلوب » و درين آيه دلالت است بر اين كه معبودى غير خدا نيست ، و اين توحيد محض است ، و همچنين بر طريق اخلاص در عبادت و استعانت ازو ، و باز درين آيه إرشاد است بآداب دعا از ملاحظه ستايش و ثناى بارى تعالى ، و رعايت صفات ثبوتي و سلبي و احضار جميع نعم ظاهرى و باطني ، و اخطار عظمت و كبرياء حضرت بارى و حصر عبادت و استعانت درو ، و انقطاع از جميع ما عداه بناء على ذلك در عقب آن كريمه « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » واقع شد . بدان كه هدايت دلالت و إرشاد است ، و صراط مستقيم طريق حق در هر چيزى و نفس امر از هر موجودى است ، و نفى هر معبود ما سواى اوست ؛ و بعضى را اعتقاد آن است كه كتاب اللّه ، و بعضى دين اسلام ، و بعضى نبي است ، و حق آن است كه مراد از او نفس امر از هر چيز است ، خواه علوم حقّه ، و خواه اعمال صالحه ، و چون مراتب علوم و اعمال را نهايت نيست ، پس طلب در هر مرتبه از مراتب گنجايش دارد و آن جماعت كه تفسير باسلام يا بايمان و مانند آن كرده‌اند پس نظر به اهل اسلام ازين آن خواهند كه ما را بر اسلام ثابت دار . « صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ » صفت صراط مستقيم است يا بدل از آن و برين تقدير عامل در آن بعينه عامل در مبدل منه است ، يا جنس آن كه در او مقدّر است اخفش و اكثر متأخران بر اول‌اند و كلام جار اللّه در بحث بدل از كتاب مفصل مشعر بر