مير سيد محمد علوى عاملى

21

لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى )

لطيفة اخرى چنانچه اين آيه را دلالت است بر اتّصاف بارى تعالى به اين صفات ثبوتيّه ، همچنين دلالت است بر اتّصاف او بر صفات سلبيه ، مثل آنكه جسم و جوهر و عرض نيست ، و در زمان و مكان و جهت نه ، چرا كه « ربّ العالمين » است ، و از جملهء عالم اين امور است ، بايد كه مقدس و منزّه ازين امور باشد . لطيفة اخرى بر متبصّر تيزهوش مخفى نخواهد بود ، كه درين آيهء كريمه نيز اشاره بوحدت اوست ، و بالجمله اگر كسى ديده تبصّر و اعتبار بگشايد و گرد سراپاى عالم برآيد ، از مفتتح آن كه عالم روحانيّاتست تا منتهى كه عالم جسمانياتست ، همه را يك سلسلهء مشتبك منتظم بيند : بعضى در بعضى فرو رفته ، و هر يك بتالى خود مرتبط ، بلكه همه بهم مرتبط . چنانچه پندارى يك خانه است ، و ازينجا تطابق ميان عالم كبير كه مجموع كايناتست و عالم صغير كه انسانست متحقّق مىشود ، چنانچه مضمون فريدهء كه از درياى ولايت مرتضوى على النّبى و عليه الصّلاة و السّلام ظاهر شده بر آن مشتمل است كه : و تزعم أنك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الاكبر در نسخهء جامعهء وجود انسانى اين معنى بسى ظاهر است كه حقايق مختلفة الاحكام متضادّة الآثار مجتمع شده ، صورتى وحدانى پيدا كرده به آن اعتبار شخصى واحد از افراد انسانى گشته ؛ و بر اصحاب بصيرت ناقده مخفى نيست كه مثل اين ارتباط و التيام جز بوحدت صانع صورت انتظام نپذيرد . لطيفة اخرى درين آيه چنانچه اشارتست بواحديت حقّ تعالى كه عبارت از نفى شريك و نفى مثل است ازو همچنين اشارت است به احديّت او كه عبارت از عدم تركب از اجزا