امام فخر رازى در كتاب « مطالب عاليه » گفته : كه شاگردان ارسطو را بعد از فوت وى هرگاه مسأله‌اى مشكل مىافتاد به زيارت او آمده ، بر سر تربت وى مباحثه مىكردند و از روحانيت آن حكيم كامل ، مشكل ايشان حلّ مىشد ، و حقيقت مسأله « 1 » بر ايشان منكشف مىگرديد . « 2 » و امثال اين حكايت نسبت به قبور اكابر و زهّاد و علماء دين بسيار اتّفاق مىافتد و اين دليل است روشن بر تجرّد نفس « 3 » ناطقه . و شيخ ابو على گفته : كه نفس كامل شده در علم و عمل چون مفارقت كند شبيه عقل فعّال شود و مانند او تصرّف در اين عالم تواند كرد . « 4 » و چون نفس زاير به وسيله زيارت مستمد از آن نفس كامل شود ، در طلب خيرى و سعادتى يا دفع شرّى و اذيّتى ، لا بد است كه به قدر استمداد مدد « 5 » وى كند و تأثير عظيم ظاهر گردد .

--> ( 1 ) الف : مشكل . ( 2 ) المطالب العالية جلد 7 / 228 . ( 3 ) ب ، ج : نفوس . ( 4 ) الإشارات و التنبيهات ج 3 ، نمط 7 ص 266 . ( 5 ) الف : مددى .