فصل نهم از باب اوّل از مقاله اولى در احوال مركبات ناقصه و آنچه از آنها حادث شود و بعضى از مركبات تامه كه مركب معدنى باشد و اما ساير مركبات تامّه ، اعنى : نباتى و حيوانى چون اطلاق نفس بر صور ايشان شده احوالشان در باب دوّم بيان كرده شود ان شاء اللّه تعالى . بدان كه اكثر مركبات ناقصه كه آنها را كاينات جوّ نيز گويند - به سبب آن كه اكثر در ما بين زمين و آسمان حادث شوند - مادّهء مرئيشان « 1 » بخار و دخان باشد ، كه خود نيز مركب ناقصند ، چه بخار اجزاى مائى است كه از تابش آفتاب يا غير آن كسب حرارت نموده و ممزوج به اجزاى هوائى شده ، مايل به علو شود ، و دخان اجزاى ارضى است كه با اجزاى نارى متكون از هوا مخلوط گشته ، ميل به بالا نمايد . و پيشتر مذكور شد كه هواى مجاور ارض و ماء ، كه كسب برودت از مجاور خود مىنمايد ، دو طبقه است : يكى آنكه اثر شعاع منعكس به او مىرسد و بر برودت مكتسبه باقى نمىماند . دوّم طبقهء زمهريريه كه به سبب عدم وصول اثر شعاع منعكس به صرافت برودت مكتسبه « 2 » باقى است . پس هرگاه بخار متصاعد كه لا محاله به سبب حرارت لطيف شده به طبقهء زمهريريه رسد ، و از برودت متكائف گردد ، و

--> ( 1 ) ب ، ج : قريبشان . ( 2 ) ب ، ج « مكتسبه » ندارد .