عبد الرزاق اللاهيجي

12

گوهر مراد ( فارسى )

به ظاهر صرف ، وى را از حق بازداشته است نبوده و بر صنفى تعصّب نكرده و تقليد قومى را روا ندانسته و آنچه دليل ، وى را بر آن راهنمايى كرده قبول فرموده است » « 1 » . عرضهء اصل كتاب ، با تلخيص آن بعضى مدّعيند كه : اصل كتاب گوهر مراد قابل عرضه نيست زيرا اوّلا مطالبى از علوم طبيعى و فلكيات در آن وجود دارد كه پيشرفت علوم ، بطلان آن را روشن كرده و ثانيا مسائل تفرقه‌افكنانه‌اى در مورد خلافت و امامت در آن موجود است كه ذكر آنها با مصالح مسلمين ، سازگار نيست و ثالثا در آن ، از شاه عبّاس ثانى ( 1052 - 1077 ه ) تمجيد شده و كتاب به او هديه گرديده و اين خود منقصتى است بخصوص كه با روح انقلابى ما سازگار نخواهد بود و لذا گزيده‌اى از آن را قابل عرضه مىدانند ! ! « 2 » ولى به نظر اين جانب ، امور ياد شده نمىتواند موجب شود كه ما اين كتاب ارزشمند را « مثله » كنيم و آن را از اعتبار ساقط نمائيم زيرا : اوّلا : اگر اين حرف درست باشد بايد همهء كتابهاى ارزشمندى كه مشتمل بر بعضى از مسائلى است كه گذشت زمان و پيشرفت علوم ، نادرستى برخى از محتواى آنها را روشن كرده هيچ وقت بعد از اين قابل طبع و چاپ نباشد مانند : قانون و شفاى بوعلى ، اسفار ملّا صدرا ، منظومهء حاج ملّا هادى سبزوارى ، بحار مجلسى و نظائر اينها در صورتى كه حفظ اصل كتاب از يكسو نشان دهنده چگونگى تكامل و پيشرفت علوم است و از سوى ديگر موجب اعتماد خواننده به محتواى كتاب است و گرنه اعتمادش بكلّى از آن ، سلب خواهد گرديد . ثانيا : صرف نقل مطالب اختلافى و استدلال به نفع مذهبى و تضعيف مذهبى ديگر مادامىكه با اهانت و تعصّب بىمنطق توأم نباشد و تنها بخاطر تبيين حقّانيت مرا مىباشد نه موجب تفرقه است و نه مخالف با مصالح مسلمين بلكه يكى از راههاى تقريب بين مذاهب و ايجاد وحدت بين مسلمين ، تبيين حدود و ثغور آنها بر اساس منطق و استدلال است و اين گونه وسوسه‌ها نبايد ما را از بيان

--> ( 1 ) مقدّمه مجموعهء رسائل و مقالات فلسفى آيت اللّه رفيعى ، ص 16 . ( 2 ) مقدّمه گزيدهء گوهر مراد باهتمام ، جناب آقاى صمد موحّد ص 11 .