عبد الرزاق اللاهيجي
11
گوهر مراد ( فارسى )
عظمت كتاب گوهر مراد اين كتاب كه شامل امّهات مسائل كلام و حكمت و اخلاق و عرفان و اصول خمسه است ، داراى يك مقدّمه و سه مقاله و يك خاتمه مىباشد كه مقدّمه آن در مورد مرتبهء وجود انسان و نمودن راه خدا و فايده علم حكمت و كلام است و سه مقالهء آن در خودشناسى و خداشناسى و شناخت فرمان خدا و ابلاغ كنندگان و مجريان راستين آن يعنى انبياء و امامان - عليهم السلام - و نتيجه عمل به آن يعنى معاد است و خاتمهء آن نيز پيرامون تهذيب اخلاق و سلوك مقامات العارفين مىباشد . مرحوم آيت اللّه العظمى حكيم نامدار حاج سيّد ابو الحسن رفيعى قزوينى در پايان كتاب گوهر مرادش در مقام تجليل از آن چنين مرقوم فرمودهاند : « كتاب مستطاب گوهر مراد كه مؤلّف آن مرحوم حكيم كامل مولانا عبد الرزّاق لاهيجى - قدّس سرّه العزيز - است ، كتاب مرغوب و مطبوع است و در تحقيق مسائل دينيّه و معارف الهيه ، وحيد و فريد است » « 1 » . حضرت آيت اللّه قاضى طباطبايى در همان مقدّمهء مذكور دربارهء آن چنين مىنويسد : « از اشهر تأليفات محقّق لاهيجى كتاب گوهر مراد است كه به زبان فارسى با عبارات سليس و دلپذير تأليف فرموده است و از نفيسترين كتبى است كه به زبان فارسى در اصول دين و معارف الهيه و عقايد دينيه اسلاميه نوشته شده است و مؤلّف محقّق آن ، مشرب خوب و سبك مرغوب داشته و بر ناظر بر آن كتاب ، ظاهر است كه آن بزرگوار حتّى الامكان در تصحيح كلمات و عبارات و اعتقادات علماء كوشيده و در حقيقت اختلافى در ميان نديده است . آنان كه از علماء و اصحاب كتب تراجم از محقّق لاهيجى ذكرى كرده و نامى بردهاند ، وى را به صفت تحقيق و تدقيق ، ستودهاند چنان كه در كتاب گوهر مراد از روى تحقيق سخن رانده و مثل بعضى از متكلّمين كه در كتب خود نهايت درجه تعصّب را روا دانسته و از راهنمايى دليل و برهان ، عدول و عصبيت و تقليد و تمسّك
--> ( 1 ) مقدّمه مجموعهء رسائل و مقالات فلسفى آيت اللّه رفيعى ص 17 .