( 18 ) . عنوان . همان گونه كه انسان نطفه‌ايست سپس علقه مىگردد تا جائى كه روح در او دميده مىشود و در هر لحظه از اين تحوّلات در حال صعود است ، همين طور ابتدا شهوت دارد ، سپس غضب بر او حاصل مىشود ، سپس مكر و حيله ، آنگاه اگر توفيق رفيقش شود عقل و توجّه به آخرت . به همين نحو عالم كبير در هر زمانى لياقت همه چيز را ندارد زيرا خالق ، فيّاض است « و در حقّ هر مستحقّ رحمتى تفضّلش را شامل مىفرمايد » . و لذا قبل از حضرت آدم ( ع ) موجودى جز شياطين در روى زمين نبود و حاصل نمىگشت . پس آنگاه زمين قابليّت انسان جامع را پيدا كرد و شيطان او را كوچك شمرد و بر خدا استكبار ورزيد تا اينكه خداوند او را از بهشت بيرون كرد و شيطان قابيل را فريفت تا اينكه هابيل ( ع ) را كشت ، پس خداوند كلاغى را برانگيخت ، پس قابيل به تقليد از آن جسد هابيل را دفن كرد و اين سنتى بين مردم شد بلكه مردم در مورد دفن جسد خويش به سايرين وصيّت مىكنند . پيامبر ( ص ) به على ( ع ) وصيّت كرد و همين طور فاطمه ( ع ) . و به همين ترتيب سايرين وصيّت نمودند به جز امام حسين ( ع ) كه به على بن الحسين ( ع ) در اين مورد وصيّت نكرد بلكه امور ديگرى را به او وصيّت نمود زيرا مىدانست كه بنى اميّه او را به حال خود رها نخواهند كرد و به سوى كوفه و شام خواهند كشيد . بلى امام حسين ( ع ) ، بنابر آنچه نقل شده ، به طائفه‌اى از بنى اسد در اين زمينه وصيّت فرمود . و از معدن روايت شده كه آن حضرت ( ع ) نواحيى كه قبرش در آن قرار دارد را به قيمت شصت هزار درهم از اهل نينوى و غاضريّه خريد و آن زمين را به خود آنها صدقه داد و شرط نمود كه در مقابل ، آنها مردم را به قبر او راهنمايى كنند و زائرانش را سه روز ميهمان نمايند . امام صادق ( ع ) فرمود : « حرم امام حسين ( ع ) كه آن را خريدارى فرمود چهار ميل در چهار ميل است و آن بر فرزندانش و دوستانش حلال و بر سايرين كه مخالف آنهايند حرام است و در اين حرم بركتى است . » و سيّد بن طاووس ذكر نموده كه بعد از صدقه ، حرام شد زيرا به شرط وفا نكردند . نفرين خدا بر قوم ستمگر . ( 19 ) . آخرين چيزى كه از دل صادقان بيرون مىرود دوستى رياست و سرورى است . ( 20 ) . مجلسى ، بحار ، تاريخ الامام موسى بن جعفر ، باب عبادته و سيره و مكارم اخلاقه ، ج 48 ، ص 107 . ( 21 ) . سوره احزاب ، آيه 72 : ما امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم همه از تحمّل آن امتناع ورزيده و هراسيدند پس انسان تحمّل آن را پذيرا گشت و هرآينه انسان بسيار ستمكار و نادان بود . ( 22 ) . فيض ، تفسير صافى ، ذيل آيه 72 سوره احزاب . ( 23 ) . « هرآينه انسان ستمكار » يعنى بخاطر قوّه غضبيّه و « بسيار نادان بود » يعنى به خاطر قوّه شهويّه . ( 24 ) . بر آسمانها و زمين و كوهها و اهل آنها عرضه كرديم پس از تحمل آن امتناع ورزيدند . ( 25 ) . سوره بقره ، آيه 30 : من در زمين خليفه‌اى خواهم گماشت . ( 26 ) . سوره نحل ، آيه 43 و سوره انبياء ، آيه 7 : و ما قبل از تو نيز جز مردانى را به رسالت نفرستاديم . ( 27 ) . فيض ، تفسير صافى ، ذيل آيه 72 سوره احزاب . ( 28 ) . سوره انعام ، آيه 9 : و چنانچه فرشته‌اى نيز به رسالت فرستيم او را به صورت مردى درآوريم .