فرعان من مسئلة التّجسّم يكى آنكه اعمال تغيير صورت عامل هم دهد سيّما در قيامت ، چنانچه بسيارى از حكماء فرمودند و اخبار هم بسيار است مثل ( يحشر المتكبّر كالذّرّ تحت الاقدام ) 62 و مثل يحشر بعض النّاس على وجوه يحسن عندها القردة و الخنازير ، 63 اگر چه به بركت خاتم انبياء ( ص ) در دنيا نمىشود در اين امت چون امم ديگر . دوم آنكه اعمال در دنيا هم تأثير دارد هم نسبت به ذريّه ، مثل وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً 64 و آيه وَ كانَ أَبُوهُما صالِحاً 65 و حديث داود ( ع ) كما تدين تدان 66 و حديث صادق ( ع ) لو فعلت فعلت 67 و هكذا ، و هم نسبت به خود ، مثل فقرات دعاء كميل اللّهمّ اغفر لى الذّنوب الّتى 68 تا آخر و آيهء إِنَّا بَلَوْناهُمْ كَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ 69 و آيهء إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ 70 و آيات بسيار است و نفرين كردن حضرت نوح به حام و اينكه و با از تأثير زنا است و قطع صلهء رحم عمر سى سال را سه سال ، و صله سه سال را سى سال كند و رو آوردن بركات در زمان قائم عجل اللّه فرجه به جهت زوال مفسد و معاصى ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ . 71 امّا آنچه توهّم مىشود از منافات بين اين آيات و امثالها مثل وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ 72 و بين مثل آيه وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ 73 و حديث البلاء موكّل بالانبياء ثمّ بالاولياء ثمّ بالامثل فالامثل ، 74 مدفوع است به چند وجه . يكى آنكه يكى از اين دو بلاء از آثار معاصى سابقه است ، اگر چه اين هم خوب است ، و يكى ديگر مقدّمه رفع درجات و توجّه به مبدء و اعراض از ما سوا است . عنوان [ معصومين اكسير طاعتند ] مخفى نماناد كه معصومين اكسير و كيمياى طاعتند كه هر كه با ايشان نشيند به قدر لياقت متأثر و نيكو شود و ايشان را نتوان تغيير حالت داد ، و اعداء ايشان اكسير شقاوتند در هر كه به قدر استعداد تأثير كنند و شقى نمايند ، و صنف ثالث اكثرند كه با هر كه نشينند رنگ آن پذيرند . و ببين كه كلّ طاعات از كه ناشى شد و كلّ معاصى از كه . شرمت باد كه عمل فرعون و شدّاد و يزيد كنى و خود را شيعه امير المؤمنين ( ع ) دانى . و بالمناسبه در تلو اين ، ذكر بعضى از معاصى در ايام مختلفه شد .