تفيض . و امّا الواجب فلما لم يكن فوقه شيء تعالى عن ذلك و عن الجهات فجهة ذاته الى ذاته اشرف منها الى اسمائه و صفاته ثمّ الى افعاله و لما لم يكن دون آخر المعلولات شيء فجهة نسبته الى علّته اشرف منها الى ذاته فظهر ان الواجب تعالى له جهتان و كذا آخر المعلولات و انّ ما وقع فى البين له جهات ثلاث فاشرف جهات الخاتم ( ص ) جهة ظليته و لذا نقل ان الامير ( ع ) قال انّ ابن ابى طالب آنس بالموت من الطّفل بثدى أمّه 92 و اما بالنسبة الى ما دونه فهو سلطان فى عالم الامكان لا غير و وصيه و ابن عمّه وزيره لا غير . 93 پس شاهزادهء حقيقى صدّيقهء كبرى و اولاد معصومين اوست لا غير و چون از شهادت شهزاده ، شاه و وزير و اركان و رعايا همه خواهند در عزا بود ، از اينجا بفهم سرّ سرايت عزاى سيد الشهداء روحى و روح العالمين له الفداء در جميع ذرّات عالم امكان . و ايضا آن بزرگوار يكى از شاخه‌هاى بزرگ شجرهء طيّبه است و ظاهر است كه شاخهء بزرگ را حركتى بدهى تمام تنه و ريشه و ساير شاخه‌ها و برگها همه متحرك و متزلزل شوند . يا لها من مصيبة ما اعظمها فى عالم الامكان . ثم چون كه شناختن ما فوق و آقا و معلم و ولى النعم باعث زيادتى محبّت شود و از محبّت ما فوق ، تذلّل و بندگى خيزد و از بندگى ، قرب خيزد و قرب دون به فوق مطلوب بالذات و حسن بالذات است با آنكه از زيادتى قرب زياد شدن التفات و احسان آقا خيزد و از وى زيادتى محبّت و از وى زيادتى بندگى و از وى ايضا زيادتى قرب و هكذا دور مىزند الى ما شاء اللّه و لذا قال تعالى قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى 94 و قال تعالى قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ . 95 و نفس با بدن و دور زدن ايشان نيز چنين است ، تدبّر تفهّم . و چون نشناختن ولى النعم عين كفران نعمت است و اين مبغوض بالذات است پس سرّ عرض ولايت و وجوب معرفت و محبّت ايشان بر جميع پيغمبران و جميع ذرّات عالم امكان ، و همه مطيع ايشانند بالفطره ، ظاهر شد و اگر كافر بگويد به زبان كه مطيع ايشان نيستم دروغ گفته ، چون لرزان كه بگويد نترسيدم . نمىبينى در مقام كرامت اگر مىفرمودند زن شو يا مت يا عدوّ اللّه ، مىشد . و بخع كلّ متكبّر لطاعتكم . 96 تحقيق از آنچه ياد شد ظاهر شد كه صادر ثانى نسبت به اوّل ، و ثالث نسبت به ثانى و هكذا تا كرهء عناصر و خاك ، نسبت فرق و فصل و كثرت و جزئيّت و نمونه و آينه و مثل