جهت آنكه به او احسان مىكند ، يا از او دلگير باشد كه چرا به او از غنيمت كم داده ، نه آن معنى من والاكم فقد والى اللّه 39 و نه اين معنى من عاداكم فقد عادى اللّه 40 است . چه بسا آن دوستى از دشمن و اين دلگيرى از مسلم صادر شود بل المراد من والاكم لاجل كمالكم و جمالكم 41 و اين هرگز از دشمن نيايد و من عاداكم لذلك ايضا 42 و اين هرگز از دوست ممكن نيست . پس عداوت مسلمى با مسلمى لاجل الامور الدنيوية منشأ ارتداد نيست به خلاف عداوت مخالف با شيعه لاجل انّه شيعه . پس معقول نيست كه مسلم حكمى را انكار كند يا صفت و عمل نيكى را بد داشته باشد اگر چه مكروه طبعش باشد يا صفت و عمل بدى را دوست داشته باشد اگر چه طبعش به او مايل باشد . بلى گاهى نفس اماره سركشى كند و چشم عقل پوشيده شود و شيطان دست يابد ، به ترس و لرز پيرامون گناهى شود . چون طفل گلخوار و چون كسى كه به باغ غير به دزدى رود . و چون نفس اماره به مطلب خود رسيد و شره طبع نشست و چشم عقل روشن شد چه حجاب رفع شد و روح ايمان بازآمد و ملتفت عقاب شد به حكم ( كلّ شيء يرجع الى اصله ) نادم شود ، ( كفى بالنّدم توبة ) 43 . پس از اين معنى ( لا يزنى الزّانى حين يزنى و هو مؤمن ) 44 و نحو آن ظاهر شد و معنى دعاء ابى حمزه ما عصيتك و انا بربوبيّتك جاحد الى قوله ( ع ) و لكن بليّة عرضت و سوّلت لى نفسى 45 ظاهر شد و معنى آن روايت كه اگر ثانى متعه را حرام نكرده بود ما زنى الّا شقىّ 46 ظاهر شد . پس شقى بىباك و متجاهر و بىترس عاصى خواهد بود . از اين گفته ظاهر شد كه شخص در حين معصيت روح ايمانش هست و لكن در پس پرده و خفاء كه نمىبيند ، پس پاك است ، پس فرق ميان او و كافر چون فرق بين نائم و ميت است . و معنى ديگر اينكه اين فعل گناه چون از لوازم شجرهء خبيثه است و ظاهر در ظاهر شهادت بر نفى ايمان دارد نه به حسب باطن ، چه امر باطن شاهد باطنى خواهد و ظاهر راه به باطن ندارد و هو العالم . فى الصافيّ عن الكاظم ( ع ) عن رسول اللّه ( ص ) قال انّما شفاعتى لاهل الكبائر من امّتى و امّا المحسنون منهم فما عليهم من سبيل . قيل يا بن رسول اللّه و اللّه يقول و لا يشفعون الّا لمن ارتضى و من يرتكب الكبيرة لا يكون مرتضى . فقال ( ع ) ما من مؤمن يرتكب ذنبا الّا ساءه ذلك و ندم عليه و قال النبىّ ( ص ) كفى بالنّدم توبة و قال ( ص ) من سرّته حسنة و سائته سيّئة فهو مؤمن فمن لم يندم على ذنب يرتكبه فليس بمؤمن و لم تجب له الشّفاعة و كان ظالما و اللّه تعالى ذكره يقول ما