قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ 14 : و زمانى كه گفته شود به ايشان فساد نكنيد در زمين ، گويند جز اين نيست كه ما اصلاح‌كنندگانيم ، آگاه باشيد كه ايشانند فساد كنندگان . و فى الرّوم ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ 15 : ظاهر شد فساد در صحرا و دريا به آنچه كرد دست‌هاى مردم از گناهان . و هكذا من العبارات . و در سورهء ذاريات كه فرمود وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ 16 غايت خلقت انسان و جن را عبادت قرار داد كه مقابلش معصيت است . و در حديث فرمود فخلقت الخلق لكى اعرف 17 غايت را معرفت قرار داد كه مقابلش جهل است . و آنچه گفتيم و آنچه نگفتيم هيچ با هم اختلاف ندارند به جهت آنكه از براى ايمان و اسلام و كفر و نفاق و طاعت و معصيت و بهشت و جهنم درجات بسيارى است و لوازم بيشمارى ، به ملاحظه هر لازمى تعبير ديگرى دارد و هكذا به لحاظ هر درجه . نظير آن كه خوشگل و محبوب در لسان شعراء هزار تعبير و تشبيه دارد به اعتبار چشم و دهن و راه رفتن و غمزه و كرشمه و ناز و اشاره و هكذا ، و كذا شخص بد گل و بد احوال . و ايضا تفسير لِيَعْبُدُونِ به ليعرفون 18 تأويل و توجيه نيست بلكه از قبيل حمل مطلق به اكمل افراد است و از قبيل تعبير كردن است از اصل ، به لفظى كه شامل اصل و فرع هر دو است . زيرا كه اكمل عبادات و اهم واجبات ايمان و معرفت است و اصل و سرمايه ساير خيرات و عبادات است و تفاوت درجات ما سوى اللّه از انبياء و ملائكه و سايرين به سبب تفاوت معرفت ايشان است و درجات معرفت لا يتناهى است . قياس كن معرفت خود را كه فى الواقع عين جهالت است با آخر درجه معرفت كه در ممكنات است ببين چه مىبينى و در اين بين چقدر درجات تصور مىكنى ، با آن كه از معرفت تو نيز پائين‌تر درجات بسيارى است . و در عالم امكان ، اكمل و اعلى درجه معرفت همان بود كه امير فرمود لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا 19 : اگر پرده برداشته شود يقين من زياد نشود . و فرمود ما كنت اعبد ربّا لم اره 20 : عبادت نكردم خدائى را كه نديدم . و سيد الشهداء ( ع ) روحى له الفداء فرمود عميت عين لا تراك 21 : كور باد چشمى كه نبيند تو را . و فرمود : تركت الخلق طرّا فى هواكا * و ايتمت العيال لكى اراكا فلو قطّعتنى فى الحبّ اربا * لما حنّ الفؤاد الى سواكا 22 الا لعنة اللّه على القوم الظّالمين و سيعلم الّذين ظلموا اىّ منقلب ينقلبون .