من غير حلّه فقيل ان اخذه من حلّه قال يضعه فى غير حقّه فقيل ان وضعه فى حقّه فقال يشغله اصلاحه عن اللّه : 335 در مال سه آفت است ، اوّل آنكه اخذ مىكند شخص ، او را از غير حلال . عرض كردند اگر از حلال پيدا كند چه عيب دارد ؟ فرمود صرف مىكند او را در غير حلال . عرض كردند اگر او را در جاى خود صرف كند ؟ فرمود بازمىدارد اصلاح او شخص را از خدا . با آنكه مىبينى كه جمع مال از حلال مشكل و صرف آن در خيرات و امساك آن از معاصى مشكل‌تر ، زيرا كه ترك نداشته هزار مرتبه آسان‌تر از ترك داشته ، و قطع نظر از يار گير نيامده البتّه آسان‌تر از رها كردن يار به چنگ آمده است . و ايضا چگونه صرف كند كه قصد ريا و طمع در مدح و ثنا نكند و به عجب و كبر گرفتار نشود . و ايضا چگونه توان فقرا را به نظر حقارت در نياورد و از ايشان كناره نكرد و چگونه توان دل از او كند و راضى به مرگ شد . يكى عرض كرد يا رسول اللّه چرا من موت را دوست ندارم ، فرمود مال دارى ؟ عرض كرد بلى ، فرمود مالت را از پيش بفرست زيرا كه دل مؤمن با مال او است اگر از پيش فرستاد مىخواهد به او ملحق شود و اگر گذاشت مىخواهد با او بماند . 336 و قال تعالى فى مناجاة موسى اذا رايت الفقر مقبلا فقل مرحبا بشعار الصّالحين و اذا رايت الغنى مقبلا فقل ذنب عجّلت عقوبته : 337 فرمود اى موسى چون ديدى فقر را كه رو به تو آورده بگو مرحبا به شعار صالحين و چون ديدى كه غنا رو به تو مىآورد بگو اين گناهى است كه در عقوبت او تعجيل شده . پس از تأمّل احدى شكّ نكند كه هر صد مفسده كه از غنا برخيزد معلوم نيست كه يك اصلاح و آخرت از او برخيزد ، با آنكه تمنّاى فقير و نيّت او كه كاش مىداشتم و صرف خيرات مىنمودم ثوابى است كه به اين مرض‌ها مشوّب نيست . بلى فقر نيز چند مفسده دارد . يكى آنكه باعث شود كه به خداى تعالى بدگمان شود ، دوّم آنكه از خدا شكوه نمايد ، سوّم آنكه به سؤال و طمع و تواضع گرفتار شود . و لكن به حسّ و تجربه و آيات و اخبار و تصريح علماء ( قدّس سرهم ) همه ظاهر و هويدا است كه از براى همه ، فقر بهتر است . چنانچه فيض ( قدّس سره ) در حقايق مىفرمايد فلنطلق القول بانّ الفقر اصلح لكافة الخلق و افضل لانّ علاقة الفقير و انسه بالدّنيا اضعف غالبا الخ : 338 پس به طور كلى مىگوئيم كه فقر و پريشانى بهتر است از براى همه مردم و افضل است به جهت آنكه