و سرّ اطلاق لفظ شرك بر تقيّه اين است كه چون معاندين و منافقين بساطى در مقابل دين خدا و بساط شرع چيده‌اند و خود را همسر و شريك خدا قرار داده‌اند پس تقيّه نمودن و به امر خدا به جهت حفظ نفوس متابعت ايشان كردن ، مخالفت حكم اوّلى خدا و پشت به واقع كردن است در صورت و ظاهر . و از اينجا بفهم سرّ نسبت دادن ملك و سلطنت خود را به قيامت و عالم آخرت در آيات چندى مثل مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ 85 و مثل الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ 86 ( حجّ ) . لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ 87 ( مؤمن ) . وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ 88 ( انفطار ) و هكذا . زيرا كه چون دنيا عالم اختيار است و خدا در دنيا اختيار را سلب نمىكند و مردم هر قدر بخواهند مخالفت خدا مىكنند ، پس گويا العياذ باللّه نقصى و شريكى در فرمان فرمائى و سلطنت خدا است . و چون به موت و ما بعد آن اختيار مسلوب است و مخالفت و معصيت همه منتفى است ، لهذا سلطنت خود را نسبت به عالم آخرت داده . و ان شاء اللّه تفصيل اين مطلب خواهد آمد . فافهم و انتظر .