جهاد و كذا و كذا است ، و آن اعانت و مواسات كه تو بالفطره به همسران قايلى كيفيّت او چيست ، و آن احسان و تربيت كه به زير دستان بالفطره دارى طريقه او چگونه است از عقد و طلاق و انفاق و تربيت اطفال ، و هكذا كرم و احسان كه گوئى خوب است مورد او كجا است و جاى غيرت و عصبيّت كجا است . پس آنچه پيغمبر ( ص ) گويد و ما دانيم تأييد عقل ما نموده و آنچه گويد و ندانيم تأسيس نموده . پس عمده احتياج به معصوم در تميز اين مصاديق و دانستن تفصيل اين مجملات است . درست بفهم چه گفتم . و اگر اين فطريات و كليات و مجملات را نداشتى تصديق پيغمبر ( ص ) نمىكردى . پس كار پيغمبر ( ص ) عمدهء آن بيان و تميز مصاديق و افراد و جزئيات و صغريات است ، و كبريات و كليّات را تو مىدانى . پس آنچه در شريعت‌ها آورده‌اند يا بيان تهذيب اخلاق و تدبير منزل است و يا بيان سياست مدن است و يا بيان شناختن و صفات خدا و بزرگان و كوچكان و همسران و بيان بندگى و اداى حقوق ايشان است . اين است معنى آنچه بزرگان و علماء فرموده‌اند واجبات شرعيّه لطف است در واجبات عقليّه ، يعنى مقرّب است به طاعتى كه عقل گفته و مبعّد و دوركننده است از گناهى كه عقل گفته . يعنى شرع بيان و تفصيل مطالب عقل است زيرا كه عقل از مقام تفصيل و تميز موارد و بيان جزئيات عاجز و جاهل است زيرا كه عقل از عالم جمع است و ادراك نكند مگر كليّات را و جزئيّات را به آلات دريابد نه بالذّات ، چنانچه در جاى خود معلوم شده ، و اين است معنى آنچه فرموده‌اند ( كلّ ما حكم به الشّرع حكم به العقل و بالعكس ) يعنى هر چه شرع فرموده عقل نيز همان را گويد و غير آن نگويد به شرطى كه پرده را از چشم عقل برگيرند و به او نشان دهند كه اين حكم جزئى شرعى از افراد و داخل كدام كلّى است و آنچه عقل به او حكم كرده از مجملات و كليّات ، شرع نيز همان را گويد و تصديق عقل نمايد . يعنى حق تعالى عقل را آينهء واقع نما و حقيقت بين آفريده ، پس نبيند مگر آنچه واقع است و نگويد جز آنچه حق است چنانچه گذشت در بيان فطرة اللّه . بلى عقل نبيند الّا كمى كه همان كليّات باشد . و ايضا اين است معنى آنچه فرموده‌اند كه عقل پيغمبرى است جزئى و باطنى و پيغمبر ( ص ) عقلى است كلى و ظاهرى ، يعنى هر دو دست به دست داده تصديق همديگر نمايند و سخن از يك مطلب رانند و هر دو موافق هم بينند و همان واقع بينند و غير آن نبينند زيرا كه هر دو آينه خدا آفريده‌اند اگر يك صورت در هزار آينه افتد همه مطابق هم باشد مگر آنكه آينه معيوب باشد و خدا آينه را بىعيب ساخته چنان كه