نظر علي الطالقاني

434

كاشف الأسرار ( فارسى )

بهشت از ارواح مؤمنان از روزى كه بهشت را خلق كرده و خالى نبوده است جهنّم از ارواح كافران از روزى كه جهنم را خلق كرده . شايد كه گمان كنيد كه چون روز قيامت شود و حق تعالى بدنهاى اهل بهشت را با ارواح ايشان به سوى بهشت فرستد و بدنهاى اهل جهنم را با ارواح ايشان در جهنم ساكن گرداند خدا را كسى عبادت نخواهد كرد در بلاد او و خلقى نخواهد آفريد كه او را عبادت كنند و اعتقاد به يگانگى او نمايند و تعظيم او كنند ؛ چنين نيست ، بلكه خلق ديگر مىآفريند كه او را به يگانگى عبادت كنند و زمين ديگر خواهد آفريد كه بر ايشان سايه بيفكند . آيا نشنيده‌اى كه خدا فرموده يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ ( ابراهيم ) : روزى كه تبديل شود زمين غير اين زمين و تبديل شوند آسمانها . 610 و فرموده أَ فَعَيِينا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ ( ق ) : آيا وامانده شده‌ايم به خلق اول بلكه ايشان در شبهه‌اند و شك دارند در خلق تازه . 611 و مراد اين خلقتى است كه بعد از قيامت خواهد شد . 612 و ايضا در خصال به سند معتبر از آن حضرت روايت كرده كه در تفسير آيهء دوّم فرمود كه چون حق تعالى فانى مىگرداند اين خلق را و اين عالم را و ساكن مىگرداند اهل بهشت را در بهشت و اهل جهنم را در جهنم ، تازه مىكند عالمى را به غير از اين عالم و خلق تازه‌اى ايجاد مىكند از غير نر و ماده كه او را به يگانگى بپرستند و از براى ايشان خلق مىكند زمينى غير اين زمين كه ايشان بر روى آن باشند و آسمانى به غير اين آسمان كه بر بالاى سر ايشان باشد . شايد گمان كنى كه خدا همين يك عالم را آفريده و خلقى به غير شما نيافريده ، بلكه به خدا قسم كه حق تعالى هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفريده است كه تو در آخر اين عالمها و آدمهائى . 613 مجلسى ( قدس سره ) بعد از نقل اين احاديث در آخر كتاب فرموده : بدان كه اين احاديث را اكابر محدّثين در كتب معتبره ذكر كرده‌اند و متكلمين اماميه متعرض اين مطلب به نفى و اثبات نشده‌اند و منافات با عقل و اصول قطعيه ندارد و لكن به حد جزم نرسيده و فرموده‌اند آنچه از ما به شما برسد و عقل شما از قبول امتناع نمايد و به فهم آنها نرسد سرعت در ردّ و انكار و تكذيب آنها ننمائيد و تأويلش را به ما رد نمائيد . پس انكار نمىكنيم و در مرتبهء تجويز و احتمال مىگذاريم . 614 مؤلف بىبضاعت گويد كه مجلسى ( قدس سره ) بسيار نيكو فرموده و لكن از كلمات حكماء و عرفا در اين باب چيزها ظاهر مىشود و بعضى از ايشان به قاعدهء امتناع انقطاع