نظر علي الطالقاني
16
كاشف الأسرار ( فارسى )
گنجينهء دانشوران ، از جمله اساتيد وى در اين دوره را شيخ نظر على نجفى نام بردهاند كه خود از عرفاى عصر مرحوم علّامه سيّد مهدى بحر العلوم طباطبايى بوده است . همچنين ابن محمّد امين تسترى و ابن حاج اسماعيل حائرى و نظير مشهدى و صاحب جواهر و پس از وى شيخ مرتضى انصارى - قدّس اللّه اسرارهم - را جزو اساتيد وى ذكر كردهاند . مولى نظر على طالقانى پس از تكميل مبانى علمى و مدارج معنوى به ايران بازگشت و در مدرسهء خان مروى تهران ، در حجرهء دوّم حياط كوچك طبقهء فوقانى سمت چپ مدرسه ، اقامت گزيد و به طور همزمان به تدريس فضلا و طلّاب شيفتهء معارف اسلامى و تأليف كتب ارزندهء علمى و اخلاقى و ايراد وعظ و خطابه در منابر عمومى مشغول شد و تا پايان عمر شريف خود به اين امور اشتغال داشت . سرانجام به سال 1306 هجرى قمرى ( كه مادهء تاريخ آن كلمهء « غوش » و معادل 1267 هجرى شمسى است ) ، پس از شصت و شش سال ( معادل شصت و چهار سال شمسى ) زندگى پربار و بركت و سرشار از زهد و عبادت و علم و ارشاد و بر جاى نهادن كتب ارزنده در زمينههاى مختلف علوم و معارف اسلامى و تربيت شاگردانى فاضل و جامع كمالات علمى و عملى ، در جوار امام هشتم حضرت على بن موسى الرّضا - عليه آلاف التحيّة و الثّناء - دار فانى را وداع گفت و به لقاء محبوب باقى شتافت . آشنايى با آثار مكتوب مؤلف از ميان كتب و رسائل متعدد مرحوم مولى نظر على طالقانى ، تنها آثار زير مضبوط است كه از اين ميان نيز تنها چند اثر باقى مانده و از ساير موارد جز نامى بر جاى نيست . 1 . مناط الاحكام : كتابى است در اصول فقه كه بر اساس دو فن تدوين شده است : يكى در فروع و ظواهر احكام و ديگر در اسرار و بواطن آنها . مؤلف هر يك از دو فن كتاب را به بحارى تقسيم و از هر بحر انهارى منشعب كرده است . كتاب با اين عبارت آغاز مىشود : « الحمد اللّه الّذى فضّلنا على كثير من العباد » . مولى نظر على در موارد بسيارى از اين كتاب به نقل از شيخ و استاد خود علّامه شيخ مرتضى انصارى مبادرت كرده است . تاريخ اتمام تدوين كتاب سال 1303 هجرى قمرى و تاريخ چاپ آن سال 1304 است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در