آمد « 1 » . [ چرا آيهء نفاق در حق عمر نازل نشد ؟ ] اگر گويند كه : چرا نازل نشد در شأن عمر آيهء نفاق همچنان كه نازل شد در باب عبد اللّه بن ابى بن ابى سلول ؟ و بر تقدير عدم نزول چرا منع نكرد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله از قرب او و بيان نكرد مرتبهء عمر را تا ظاهر شود از براى امت حال او و اينى كه صلاحيت ندارد مر اعتماد را مقال او ؟ مىگوييم كه : اين امور كه از عمر صادر شد يا از عدم اعتقاد او به نبوت بود يا با اعتقاد او به آن و جهل او به مرتبهء آن حضرت به حيثيتى كه اذعان نمىكرد به مرتبهء او اگر چه بيان كرده مىشد ، و به هر دو تقدير لازم نمىآيد نزول آيهء نفاق . امّا بنا بر ثانى : به واسطهء آنكه به همين ظاهر اسلام محقون و محفوظ شده است چون جماعتى و ظاهر نشد نزول قرآن در شأن كسى كه انكار كند بعض لوازم نبوت را به محض انكار . و اما بنابر اول : به واسطهء آنكه بودن عدم اعتماد نبوت مطلق از كسى كه اظهار اسلام كند سبب نزول آيهء نفاق ظاهر نشده است در غير او ، بلكه نزول آيهء نفاق نبوده است مگر بعد از تصريح به عدم نبوت آن حضرت ، و اظهار ارادهء كيد در ميان خودشان مثل قول منافقان كه لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ

--> ( 1 ) . سفينة النجاة : 230 - 231 .