فصل سوم در اينكه علم واجب تعالى عين ذات اوست زيرا كه علم واجب را يا عين ذات خواهد بود يا صورت حاصله در او يا صورت حاصله در غير او يا عين معلول . علم واجب به صورت حاصله در او نتواند بود زيرا كه صورت چنان كه محتاج است به قابل محتاج است به فاعل و گمان آنكه احتياج به فاعل دارد وقتى خواهد بود كه حصول صورت نظر به ذات موصوف ضرور نباشد اما وقتى كه حصول صورت نظر به ذات موصوف ضرور باشد احتياج به علّت ندارد چه سبب احتياج به علت امكان است . و امكان در اين صورت منتفى است ضعيف است زيرا كه امكان امر حال بديهى است . آرى گاه باشد كه وصف امرى غير از فاعل موصوف فاعل ديگر خواستن ظاهر نباشد بلكه فاعل بالذّات موصوف تواند بود كه فاعل بالعرض صفت باشد مثل فاعل اربعه كه ممكن است كه فاعل بالعرض زوجيّت باشد امّا به فاعل احتياج نداشتن صفت به هيچ وجه معنى ندارد . و بعد از ظهور احتياج داشتن صفت زايده به فاعل مىگوئيم كه : اگر علم