دليل اوّل متكلمين : خداوند فاعل مختار است « صغرى » و هر فاعل مختارى عالم است « كبرى » پس خدا عالم است . امّا اثبات صغرى : سابقا در بحث قدرت خدا تفصيلا اين مطلب اثبات شد كه خدا فاعل مختار است . و امّا اثبات كبرى : افعالى كه فاعل مختار انجام مىدهد از اراده و قصد او سرچشمه مىگيرد و محال است كه فاعل مختار فعلى را اراده كند و قصد كند ولى عالم به آن نباشد چون اراده فرع بر تصور و تصديق است چنانچه به زودى خواهد آمد پس نتيجه مىگيريم كه اللّه تعالى عالم است . دليل دوّم متكلمين : مقدمه : افعال حكيمانه و يا محكم و متقن عبارتست از افعالى كه روى نقشه‌هاى دقيق و حساب شده طراحى شود و بر اساس و پايه‌هاى محكمى استوار باشد و مشتمل بر فوائد و خواص بيشمارى باشد و بعبارت ديگر هدفدار باشد فى المثل خانه‌اى كه انسانهاى بزرگ و عاقل مىسازند بر اساس حكمت است يعنى طورى بنا مىكنند كه از حوادث عالم طبيعت نظير باد باران و سيل و امثال آن محفوظ باشد و به هنگام طوفان و يا بوران آسيبى بدان نرسد امّا منزلى كه كودكان در مقام بازى مىسازند كه از چوب و يا كاغذ و يا گل فراهم شده كارى عبث و غير حكيمانه است و به بيت عنكبوت مىماند كه با اندك باد يا بارانى ويران مىگردد و استحكامى ندارد . با حفظ اين مقدمه استدلال اينست كه : خداوند فاعل افعال متقنه و محكمه است « صغرى » و هر كسى كه اين گونه باشد عالم است « كبرى » پس خداوند عالم است « نتيجه » .