به قول ابن ابى الحديد معتزلى : فيك يا اعجوبة الكون غدا الفكر كليلا * انت حيرت ذوى اللّب و بلبلت العقولا كلما قدم فكرى فيك شبرا فرّ ميلا * ناكصا يخبط فى عمياء لا يهدى سبيلا كاملا مطلب طبيعى است كه يك كوهنورد اگر بخواهد قلّه‌هاى عظيم و سر بفلك كشيده‌اى همانند قلّهء دماوند را فتح كند بايد ابزار لازم را در اختيار داشته باشد و در هر رشته‌اى مطلب از همين قرار است چرا كه جهان ، جهان اسباب و مسببات است و هر هدفى هم ابزارى متناسب با خود دارد هدف مادّى ابزارى مادّى مىطلبد و هدف معنوى ابزار معنوى مىطلبد ، آشنائى به معارف الهى نيز اسبابى لازم دارد كه ذيلا به برخى از آنها اشارت مىكنيم : 1 - شرح صدر يعنى دريا دل بودن : پيمودن اين راه حوصله زيادى لازم دارد و صبر ايوب مىطلبد كه هر گونه شتابى ممكن است مايه سقوط انسان شود قرآن در اين زمينه مىگويد : فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ . . . « سورهء انعام آيهء 126 » . 2 - پاكى از گناه : هر گناهى بسان نقطه سياهى است كه بر قلب انسان نقش مىبندد و اگر گناه افزون گرديد بطور كلّى دل را سيه مىگرداند و آن دل هرگز گنجايش معارف الهى را نخواهد داشت از ديدگاه اسلام اين دو با هم تناسب معكوس دارند يعنى هر كس از معصيت دور باشد موفق به شناخت معارف مىگردد و هر كس خدا را شناخت گرد معصيت نمىگردد ، در اثر غرق شدن در لجن زار گناه است كه دل تاريك گشته و از هر سنگى سخت‌تر مىگردد و قابليت و ظرفيت معارف را ندارد به فرمودهء امام خمينى رحمه اللّه در