( مسأله هفتم ) احباط و تكفير هفتمين مسأله در باب معاد مسأله احباط و تكفير است : احباط عبارتست از اينكه مكلّف در يك زمانى اعمال خيرى انجام داده و اين اعمال شرعا پذيرفته شده و سبب استحقاق ثواب گرديده ولى در زمانهاى بعدى بدون اينكه از كار خير سابق نادم شده باشد گناهانى را مرتكب شود كه توسط آنها استحقاق عقاب پيدا كند آنگاه آن استحقاق ثواب متقدم با اين استحقاق عقاب متأخر حبط و نابود شده و از بين مىرود . و تكفير عبارتست از عكس احباط يعنى مكلّف در زمان قبل كار قبيحى انجام داده و مستحق عقاب گرديده سپس در زمان آينده [ با قطع نظر از مسأله توبه خودش و شفاعت معصومين و مسأله عفو الهى ] كار خيرى را انجام دهد كه مستحق ثواب گردد و با اين استحقاق ثواب آن استحقاق عقاب از بين برود و در واقع اين كارهاى خير كفّاره آن گناهان و كارهاى شر مىشود . حال در مسأله توبه و آمرزيده شدن گناهان از اين طريق بحثى نيست و بعدا به تفصيل خواهد آمد ، در مسأله شفاعت معصومين ( عليهم السلام ) نيز ما را بحثى نيست كما سيأتى و در مسأله عفو الهى هم بحثى نيست كما سيأتى انّما الكلام در مسأله احباط و تكفير به معناى مذكور است و در اين باب دو نظريه وجود دارد : 1 - اكثر محقّقين منكر اين معنا هستند . و مىگويند : هرگاه كسى كار خيرى كند كه مستحق ثواب باشد به او مىدهند و ندادن ظلم است و عقاب حكمى جداگانه دارد كه يا قابل عفو است