بيان مطلب : حصول و تحقق بقاء در محلّ كه جوهر باشد متوقف است بر اينكه آن محلّ در آن ثانى موجود باشد از طرفى حصول جوهر در آن دوم يا همان بقاء است و يا معلول آن است و هر كدام كه باشد فاسد است . امّا اينكه حصول همان بقاء باشد اين مستلزم توقف شيء است بر نفس خود ابتداء و امّا اينكه حصول معلول بقاء باشد اين مستلزم توقف شيء است بر نفس معلول خودش درحالىكه معلول او هم بر او متوقف است و اين هم مستلزم توقف شيء است بر نفس خود با يك واسطه و خلاصه يكى دور مصرح است و ديگرى دور مضمر و هر دو باطلند چون مستلزم تقدم شيء است بر خودش و آن هم مستلزم تناقض است . در خاتمه از اينكه قسمت فناء و بقاء را متعرض شده و ترجمه گونه‌اى از آن ذكر كردم عذر خواهم و صرفا از باب اينكه اين قسمت كتاب ناقص نماند آوردم و از طرفى هم خوانندهء عزيز توجه كند كه وقتى انسان از ثقل اصغر الهى يعنى اهل بيت ( عليهم السلام ) جدا شد و به مغز خود اكتفا كرد چه مهملاتى را مىبافد كه در قوطى هيچ عطارى يافت نمىشود .