العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

488

شرح كشف المراد ( فارسى )

ولاء عتق است . بيان مطلب : مىگويند مشاجره‌اى ميان على ( عليه السلام ) و زيد بن حارثه پيش آمده و على ( عليه السلام ) فرمود انت مولاى يعنى تو غلام آزادشدهء دست منى ، زيد گفت : نه خير من مولاى رسول خدايم نه مولاى تو اين خبر به پيامبر رسيد حضرت فرمودند : من كنت مولاه فهذا على مولاه . . . جواب : اولا : ولاء عتق اختصاص به على ( عليه السلام ) ندارد بلكه مال همهء اقارب پيامبر است چون كسى كه آزاد شده قبيله‌اى باشد او را ولاء همان قبيله گويند و زيد آزاد شده بنى هاشم است پس او هاشمى بالولاء است و اين مختص به على نيست درحالىكه حديث در مقام اختصاص و حصر است . و ثانيا : خليفه دوم يعنى عمر خطاب پس از سخنان پيامبر در غدير خم جلو آمده و به على ( عليه السلام ) گفت : هنيئا لك اصبحت مولاى و مولى كل مؤمن و مؤمنة و نيز عايشه و انصار هم پس از آن به على ( عليه السلام ) مىگفتند : اى مولاى ما ، و واضح است كه اينها را نتوان به ولاء عتق حمل نمود . و ثالثا : صدر حديث اين معنا را نفى مىكند چون پيامبر فرمود : الست اولى منكم بانفسكم كه سخن از اولويّت به انفس شما است و اين چه ربطى با ولاء عتق دارد . 4 - پيامبر فرمود : ذو الثديه [ صاحب پستان كه قبلا قصه‌اش آمد ] را بهترين خلق و بهترين خليفه و جانشين پيامبران خواهد كشت و در روايتى فرمود : او را بهترين انسان امت من خواهد كشت و مولى على او را كشت . و به فاطمه ( عليها السلام ) فرمود : خداوند بر اهل زمين نظر نموده و آگهى يافت و از ميان آنان پدرت را انتخاب فرموده و او را پيامبر قرار داد سپس بار ثانى نظر فرمود و از ميان زمينيان شوهرت على ( عليه السلام ) را اختيار فرمود و مرا فرمان داد كه تو را به ازدواج او در آورده و او را وصى و جانشين خويش سازم .