محال است پس دور هم باطل و محال است . و امّا اصل پنجم : تسلسل و ابطال آن و اقسام آن : تسلسل در لغت از ريشه سلسله به معناى زنجيره است و مناسبت آن با معناى مصطلح ذيل آنست كه چون سلسلهء ممكنات بسان حلقات زنجير يكديگر را در آغوش كشيده‌اند لذا تسلسل نام گرفته و در اصطلاح اهل معقول عبارتست از پىدرپى بودن يك سلسله علل و معاليل كه همه ممكن الوجود بوده و به جائى هم منتهى نشود بلكه تا بىنهايت امتداد داشته باشد فى المثل الف علت ب و ب علت ج و ج علت دال و . . . تا بىنهايت . و امّا اقسام تسلسل : تسلسل بر چهار نوع است : 1 - تسلسل در امور معدومه كه عبارتست از اينكه يك سلسله اعدام نامتناهى پشت سر هم واقع شوند و چون عدم واقعيت خارجى نيست بايد در محيط ذهن عدمها را فرض نمود و نامتناهى قرار داد . 2 - تسلسل در امور اعتباريه يعنى ذهن ما فرض كند كه اگر مثلا وجود در خارج موجود باشد بايد براى او هم وجودى باشد و براى وجود دوم هم وجود ديگرى و همچنان اين تصورات را ادامه دهد تا ذهن خسته شود . 3 - تسلسل لايقفى و آن عبارتست از اينكه تمام افراد سلسله در خارج بالفعل موجود نباشند ولى تا بىنهايت بتوان بر او افزود مانند عدد كه مىگويند نامتناهى لايقفى است يعنى ما در باب عدد به نقطه‌اى نمىرسيم كه بالاترى نباشد بله هر عددى را كه فرض كنيم بالاتر از آن عددى قابل تصور و تحقق است و لو جلو اين عدد تا كرهء ماه صفر بچينيم يا عدد بگذاريم . . . « حال اين سه نوع تسلسل مورد بحث نيست » . 4 - تسلسل مورد بحث ما كه باطل است عبارتست از تسلسل در