بر اينكه اين بلاها عكس العمل اعمال ما است . 3 - بلاها و مصيبات عامل تكامل انسانند : از ديدگاه اسلام جهان همانند مدرسه‌اى است كه همه انسانها دانش‌آموزان اين مدرسه و در آن بايد مدارج كمال و ترقى را بپيمايند و انسان كامل شوند و پيمودن اين مدارج بدون تحمل مشقتها و سختيها ميسور نيست بعنوان مثال : كودكى را كه على الدوام در ناز و نعمت بسر برده و كمتر تلاش و حركت جسمانى داشته با كودكى كه دائما در حال تلاش و كوشش بوده و با گرسنگىها و سختىها و سرما و گرما در آويخته و پنجه نرم كرده مقايسه كنيد ، كداميك مقاومترند ؟ كدام سخت‌كوشترند ؟ مثال ديگر : انسان متفكرى كه انديشهء او در مسائل عميق عقلى ورزيده شده و صاحب انديشه‌اى صائب و بلند گرديده را با انسانى كه هرگز تن به تفكر نداده و در برهانيات غوطه‌ور نشده مقايسه كنيد ؟ آيا هر دو مساوىاند ؟ . بقول قرآن : هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ ؟ ام هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ ؟ ام هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُماتُ وَ النُّورُ ؟ . حاشا و كلا كه مساوى باشند . مثال سوّم : درختانى را كه در باغستانها و زير نظر و پرورش باغبانان توانا رشد نموده و همواره از آب استفاده نموده و خارهاى كنار آنها نابوده شده مقايسه كنيد با درختانى كه دامنه كوههاى سر بفلك كشيده متولد شده و رشد يافته و على الدوام با بادها و طوفانها و با گرما و سرما مبارزه نموده كداميك استقامتشان بيشتر است ؟ . امام على ( عليه السلام ) در نهج البلاغه نامهء 45 به عثمان بن حنيف مىفرمايد : و كانى بقائلكم يقول : اذا كان هذا قوت ابن ابى طالب فقد قعد به