( مسأله دوازدهم ) ( لطف ) دوازدهمين مسأله در باب عدل الهى مسأله لطف است و در اين رابطه نيز همانند باب تكليف مطالبى مطرح است كه به ترتيب عنوان مىكنيم : ( مطلب اوّل ) [ لطف در لغت عرب ] لطف در لغت عرب به معناى ملاطفت يعنى ملايمت و رفق و مدارا آمده است و امّا در اصطلاح اهل كلام عبارتست از : اللطف هو ما يكون المكلف معه اقرب الى فعل الطاعة و ابعد عن فعل المعصية و لم يكن له حظ فى التمكين و لم يبلغ حد الالجاء يعنى لطف عبارتست از امورى كه بتوسط آنها مكلّف به انجام طاعات نزديكتر و از انجام معاصى دور تر مىگردد با وجود دو صفت : 1 - سهمى براى آن امر در تمكين و قادر ساختن مكلف نيست زيرا امورى كه در اصل تمكن مكلف دخيل مىباشند آنها شرط تكليف هستند و تا خدا آنها را ندهد ما مكلف نيستيم فى المثل اگر انجام فعلى از عبد نياز به يك سلسله ابزار و آلات از قبيل دست و پا و چشم و . . . دارد بايد خداوند آنها بدهد و اگر نه من بدون آنها مكلّف نخواهم بود و لطف بالاتر از اينست . 2 - آن امر سبب الجاء مكلّف نشود يعنى به سر حدّ اضطرار نرسد و گرنه بازهم موجب جبر بوده و با تكليف منافى خواهد بود درحالىكه لطف با