( مطلب دوّم ) ( بايسته بودن تكليف ) در مطلب دوّم روىهمرفته دو سؤال و جواب مطرح است : سؤال اوّل : آيا اصولا تكليف يعنى امر و نهى الهى امرى حسن و بايستنى است و يا قبيح و نبايستنى ؟ . جواب : ما مسلمانها معتقديم كه در نظام خلقت انسان تكليف امرى حسن و بايستنى است منتهى اشاعره مىگويند : چون خداوند تكليف فرموده پس حسن است « هر چه آن خسرو كند شيرين بود » ولى عدليه مىگويند : چون تكاليف امورى بايستنى و داراى مصلحت و حكمت هستند لذا خداى حكيم آن را انجام داده است و اگر قبيح بود مولاى حكيم آن را مرتكب نمىشد . سؤال دوّم : آن حكمت و مصلحتى كه در تكاليف وجود دارد كدام است ؟ . جواب : در اين قسمت دو جواب داده شده يكى از مشهور متكلمين و ديگرى از مشهور حكماء . امّا جواب متكلمين : خداوند تكاليف را جعل فرموده به منظور اينكه بندگانش را در معرض بزرگترين منفعت كه همان ثواب ابدى و دائمى است قرار دهد . توضيح مطلب : مقدمه : تكاليف و اوامر و نواهى خداوندى يا بدون غرض و علت غائى است و يا با هدف و غرض احتمال اول فاسد است زيرا كه