العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

254

شرح كشف المراد ( فارسى )

نيك امر فرموده و ما را مخير ساخت و از كار زشت ما را نهى كرد و بر حذر داشت و تكاليفى مختصر و آسان براى ما مقرر فرمود و كسى كه او را نافرمانى كند مغلوبش نساخته و آن كس كه فرمان از او برد مجبور نگشته ، خداوند پيامبران را عبث و بيهوده نفرستاده و آسمان و زمين و ما بينهما را به عبث نيافريده اين پندار غلط كافران است و واى بر حال كافران از آتش جهنم ، پير مرد پرسيد : پس آن قضا و قدرى كه ما بدون آن دو سير نكرديم كدام است ؟ حضرت فرمود : امر خدا و حكم وى است سپس حضرت اين آيه را بخواند : وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ، آنگاه پيرمرد شادمان از جاى برخاسته گفت : انت الامام الذي نرجو بطاعته * يوم النشور من الرحمن رضوانا اوضحت من ديننا ما كان ملتبسا * جزاك ربك عنا منه احسانا نكتهء قابل توجه در حديث آن تشبيهى است كه حضرت قدريه و جبرى مسلكها را به مجوسيه تشبيه كرد ، حال وجه شبه در اين تشبيه چيست ؟ دانشمندان معتزله از قبيل ابو الحسين بصرى و محمود خوارزمى وجوهى براى اين تشبيه آورده‌اند كه ذيلا نقل مىكنيم : 1 - مجوسيان سخنانى باطل و بىاساس و اعتقاداتى واهى و سست بنيان دارند كه بر هر كسى بطلان گفتارشان واضح است جبريون هم اين گونه هستند . 2 - به عقيدهء مجوسيان خداوند كارى را انجام مىدهد سپس از آن بيزارى مىجويد همانگونه كه ابليس را آفريد و از او برائت جسته و او را لعن فرموده و براند مجبّره هم مىگويند : فاعل قبائح خداوند است يعنى كفر و معصيت و . . . را خدا مىآفريند و مع ذلك از آنها بيزارى مىجويد و اظهار تنفر مىكند .