ساير حركات و سكنات اعضا . و اين معنى بىشك و ريب ، معلوم و محقّق است عقلا و شرعا ، كه علم و اعتقاد ، اشرف و افضل و اقدم است در جانب حق و باطل ، و « 1 » خير و شر ، هر دو ، بر اخلاق و افعال ؛ و همچنين اخلاق اقدم و اسبق است بر افعال ؛ و از اين جهت است كه اوّل ، ايمان و كفر ، و استحقاق جنّت و نار ، به اعتقاد و انكار متحقّق شود . و احاديث بسيار روايت شده كه « هرگاه كسى را بين [ ي ] د « 2 » كه نماز و روزهء بسيار كند ، و ركوع و سجود را طول دهد ، فريب او مخوريد ؛ بلكه نظر در قدر عقل و علم و اخلاق و صفاتش كنيد و ملاحظهء راستى و ديانتش نماييد » ؛ و اين معنى در نزد عقل نيز كمال ظهور دارد كه هرگاه مردى باشد صاحب علم و دانش ، اگر چه اخلاق و افعالش آن قدر « 3 » نباشد ، بسيار بهتر است از جاهل صاحب اخلاق و افعال ؛ و همچنين صاحب اخلاق جميله ، بسيار بهتر است از جاهل خالى از فضايل اخلاق روزه گير نمازگزار « 4 » ؛ بلكه اخلاق و افعال نيز به قدر عقل و علم ، مستحق « 5 » اجر و ثواب شود . چنان كه مروى است كه : « فرشته [ اى ] « 6 » را نظر بر عابدى افتاد و از كثرت عبادت او ، او را « 7 » تعجّب روى داد و از درگاه عطوفت پناه ، التماس اطّلاع بر مقدار ثواب عابد « 8 » نمود ؛ چون اذن يافته مطّلع گشت « 9 » ، آن ثواب در پيش آن عبادت كم بود ؛ از غرابت « 10 » اين حال تعجّب نمود « 11 » . خطاب رسيد كه با او مصاحبت نماى « 12 » و مقدار عقلش را بيازماى . فرود آمد و « 13 » در اثناى صحبت گفت : چه خوب جايى و پاكيزه

--> ( 1 ) . ب : « و » ندارد . ( 2 ) . الف و ب : « بيند » . ( 3 ) . ب : « قدرى » . ( 4 ) . الف و ب : « نمازگزار » . ( 5 ) . الف : « به قدر علم و عمل ، مستحق » . ( 6 ) . الف و ب : « فرشته » . ( 7 ) . ب : « كثرت عبادت ، او را » . ( 8 ) . ب : « ثواب او » . ( 9 ) . الف : « گشته » . ( 10 ) . الف : « غرايب » . ( 11 ) . ب : « متعجّب گرديد » . ( 12 ) . ب : « نما » . ( 13 ) . الف : « و » ندارد .