حسن بن عبد الرزاق لاهيجى

45

رسائل فارسى ( فارسى )

لاهيجى موضوعاتى را كه مربوط به عموم مردم مىشود مانند فقه ، اخلاق ، اعتقادات و دعا ، همه را به فارسى نوشته است . و اين نشانهء آن است كه او به هدايت مردم و توجه به مشكلات اعتقادى و مسائل فقهى ، اعتناى خاصى داشته است . اما لاهيجى مطالب علمىاى را كه ارتباط كمترى با عموم مردم دارد اغلب به عربى نگاشته است . قلم او در عربى نيز گويا و روان و ساده مىباشد . 12 . ذوق شعرى ميرزا حسن لاهيجى در اينكه ميرزا حسن صاحب ذوق شعرى بوده يا نه ، هيچ گونه اطلاعى از كتب تراجم و تذكره به دست نمىآيد . آنچه مسلم است اينكه پدر وى عبد الرزاق داراى ذوق شعرى در حد عالى بوده كه به فيّاض تخلص مىكرد ، و ديوان اشعارش رايج است ، و قهرا او بايد از اين فضايل پدرش نبايد بىبهره باشد . ديگر آنكه در مواردى از كتابها و نسخ خطى اشعارى با نام حسن گيلانى آمده كه احتمالا همين ميرزا حسن مراد است . ما آن اشعارى را كه به نام ميرزا حسن در كتابها آمده نقل مىكنيم بدون آنكه يقينا حكم كنيم كه قائل آن صاحب ترجمه مىباشد . شايد در آينده ادلهء قويترى در ردّ يا اثبات آنها بدست آيد . 1 . يكى از اين موارد ، رباعى است كه در نسخهء خطى شمارهء 12188 مجلس شوراى اسلامى درج شده است . در آنجا اين رباعى با نام « حسن جيلانى » نوشته شده است : ممكن بود كه هستى واجب فنا شود * وين ممتنع كه مهر تو از دل جدا شود در تنگناى عكس نقيض خيال تو * ترسم كه صورتم ز هيولى جدا شود . 2 . در تذكرهء نصرآبادى ، مؤلف شرح حال « حسن گيلانى » نامى را آورده و اين اشعار را از وى نقل كرده است :