را به باطن مرادى و مقصودى نيكوست آن كار پسنديدهء عقل است ، و به عكس هر كارى كه آن به ظاهر نيكوست و مران را به باطن مرادى و مقصودى زشت است آن كار نزديك عقل نكوهيده است ، مثال اين چنين است كه اگر مردى را فرزندى دزد و مردم كش و بد كردار باشد و آن مرد فرزند خويش را بكشد فرزند كشتن به ظاهر كارى زشت است سوى عقل و لكن چون غرض آن كس بكشتن فرزند خويش صلاح بسيار مردم باشد چون صلاح پدرش و صلاح ديگر فرزندان و همسايگان و جز آن او ازين همه مردمان بازداشته شود ، كشتن فرزند بدين روى سوى عقل سخت نيكوست . و به عكس اين اگر كسى مر دزدى را و مفسدى را نفقات و ستور و سلاح دهد به ظاهر اين نيكويى كردن نيكوست و لكن چون بدانى كز بهر آن همىدهد تا به راه مردمان شود و مال مردمان بستاند و بىگناهان را بكشد بدين مقصود زشت آن نيكويى سوى عقل سخت زشت باشد ، همچنين عفو كردن نيكوست و لكن اگر اميرى مر دزدى مردم كشى را كه اندرو هيچ مصلحت نباشد عفو كند تا او ديگر باره مردم كشد و راه زند بيشتر از آن كه كرده بود آن عفو سوى عقل سخت زشت باشد ، بسبب زشتى آن غرض . پس درست كرديم كه زشت داشتن و نيكو داشتن عقل مر كارها را به مقدار مقصودهاست كه اندر آن كارها باشد . و غرض كارهاى رسولان خداى تعالى همه بغايت نيكوست از آنچ فراز آمدهء صلاح و خير و دور كنندهء فساد و شر كارهاى ايشان عليهم السلام است ، و همه پسنديدهء عقل كل است و پسنديدهء بارى سبحانه است ، اما تقصير كردن اندر عبادت از نماز و روزه و ديگر فرائض چون طاعت ولىّ زمانه و جز آن همه تقصير است اندر شكر آفريدگار و تقصير شكر آفريدگار ناسپاسى است ، و ناسپاسى بعقل زشت است ، و هر كه