[ مقدمه ] خواجه حميد الدين ، ابو معين ناصر بن خسرو بن الحارث القبادياني يكى از پيشوايان حكماء و متكلمين و اساتيد شعراء و نويسندگان باستان خراسان و مفاخر ايران است - نسبت رضوى و اضافت علوى بنام او پايهء استوارى ندارد . ناصر خسرو در ماه ذى القعدهء سال 294 هجرى قمرى ، بروزگار پادشاهى سلطان يمين الدوله و امين المله ابو القاسم محمود غزنوى ، در غباديان زاده و در كودكى يتيم گشته است : بگذشت ز هجرة پس سه سد نود و چهار * بگذاشت مرا مادر بر تودهء اغبر غباديان از نواحى بلخ است . ناصر ازين شهر بعنوان دار و ديار خويش سخن رانده در آنجا باغ و ضياع و عقار داشته ؛ و آن بلدهء باستانى را بصفت مانند بهشت مىداند ؛ و در چكامه‌يى بخراسانى بودن خود تصريح مىكند : « گرچه مرا اصل خراسانى است » . ناصر خسرو از خاندان محتشمى است كه در كارهاى دولتى دست داشته‌اند و در اشعارش اشاراتى ببودنش از نسل آزادگان دارد : من از پاك فرزند آزادگانم * نگفتم كه شاپور بن اردشيرم برادرش ابو الفتح عبد الجليل بخطاب خواجه مخاطب و از خواص اصحاب