السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
679
تعليقات نقض ( فارسى )
قوم تجهلون ، سؤال كرد كه : معنى « تجهلون » چه باشد ؟ - گفتند كه : نادانند آنان كه اين فعل ميكنند ، خطير گفت كه : سهل تهديد و وعيد است . جهل و غباوت و قلّت مبالات او بحلّ و حرمت بدين مثابت بوده است » . اين قصّه را عقيلى نيز در آثار الوزراء نقل كرده است . اما اينكه مصنف ( ره ) گفته : « و در آخر قصيدهء بائى اين بيتها او راست كه : سيشفع لابن بطّة يوم يبلى * محاسنه التراب أبو تراب » اگر عبارت متن درست و بىسقط باشد معلوم مىشود كه ابو العلاء حسّول در شعر به « ابن بطّة » تخلّص مىكرده است و از اينجاست كه قاضى شوشترى ( ره ) در مجالس المؤمنين ( مجلس يازدهم ؛ ص 455 ج 2 چاپ اسلاميّه ) گفته : « أبو العلاء بن بطّة - شيخ عبد الجليل رازى گفته كه : او وزير عضد الدوله و شيعى صحيح الاعتقاد بوده ، و قصيدهاى در مدح اهل بيت عليهم السلام دارد كه آخر آن اين بيت است : سيشفع لابن بطّة يوم يبلى * محاسنه التراب ابو تراب » گويا قاضى نسبت وزارت او را بعضد الدوله از كلمهء « شهنشاه » استفاده كرده است و آن اشتباه است زيرا كلمهء « شهنشاه » چنان كه بعضد الدوله مىگفتهاند همچنان اهل آن زمان و مخصوصا اهل رى اين كلمه را در حقّ مجد الدوله اطلاق مىكردهاند . محدث قمى ( ره ) در هدية الاحباب گفته : « ابن بطه نزد اهل سنّت عبيد اللّه بن محمّد عكبرى محدّث حنبلى است كه وفاتش سنهء 387 ( شفز ) واقع شده ، و نزد ما أبو جعفر محمد بن جعفر بن محمّد بن أحمد بن بطّهء قمى است ابن شهر آشوب فرموده كه حنبلى بفتح است و شيعى بضمّ » و در الكنى و الالقاب گفته : « ابن بطّة عند العامّة أبو عبد اللّه عبيد اللّه بن محمّد بن محمّد بن حمدان بن بطّة العكبريّ الحنبلي صاحب الامامة الّذيّ مدحه جمع من علمائهم و قدحه خطيب بغداد توفّي سنة 387 ، و عندنا أبو جعفر محمّد بن جعفر بن بطّة القمي المؤدّب الّذي ذكره النجاشي و قال : كان كبير المنزلة بقم كثير الأدب و الفضل و العلم ( الى آخر ما قال ) ؛ و عن ابن