عقلى ، اثبات توحيد و غير آن از صفات به دليل نقلى كنند . چه ثبوت شرع و نبوت موقوف بر توحيد نيست ، . و ليكن در آنكه دليل نقلى مفيد « 1 » يقين « 2 » است ، سخن هست . و « 3 » اما اين براهين را در بعضى از « 4 » رسايل بسط داده‌ايم و به قدر الوسع ، سعى در اتمام آن نموده ، و چون خاطر اينجا متوجه چيزى ديگر است ، به همين قدر اكتفا رفت ، و التوفيق من اللّه سبحانه « 5 » . مسلك دوم : حكماء مشائين كه مدار مطالب ايشان بر براهين عقلى است و مقدّم ايشان ارسطاطاليس « 6 » ، و شيخ و مدون قواعد چنانچه حالى مشهور است ، شيخ أبو على سينا « 7 » گويد « 8 » « 9 » بنابر اصول فلسفه اولى ، مقرر « 10 » آن است كه وجوب « 11 » وجود عين واجب است . پس اگر واجب الوجود متعدد باشد ، وجوب ، حقيقت مشترك ايشان باشد . و حال امتياز هر يكى از آن دگر به تعين باشد ، و تعين خواه ثبوتى باشد و خواه عدمى ، اتصاف ماهيت به او واجب نخواهد بود . چه اگر واجب بودى ، هر جا وجوب يافت « 12 » شدى ، آن تعين يافت « 13 » شدى « 14 » ، پس تعدد نبودى . و هو خلاف مع انه المطلوب . پس ممكن نباشد « 15 » . و حال علّت او « 16 » يا ماهيت است يا امرى خارج . نمىتواند « 17 » كه ماهيت باشد ، زيرا كه اگر چنين « 18 »

--> ( 1 ) ف‌لا : ندارد . ( 2 ) - ب : تعين . ( 3 ) - ج : و ه : ندارد . ( 4 ) - ف‌لا : و ج : و ه : ندارد . ( 5 ) - ب : ندارد ، ج : و ه : تعالى . ( 6 ) - ج : و ه : + است . ( 7 ) - ب : + را . ( 8 ) ف‌لا : گويند . ( 9 ) - ف‌لا : + كه . ( 10 ) - ب : و ج : و ه : مقر است . ( 11 ) - ف‌لا : و ب : ندارد . ( 12 ) - ج : يافته . ( 13 ) - ج : يافته . ( 14 ) - ف‌لا : و ب : عبارت « آن تعين يافت شدى » را ندارد . ( 15 ) - ج : و ه : باشد . ( 16 ) - ف‌لا : و ب : ندارد . ( 17 ) - ف‌لا : و ج : و ه : نمىتوان . ( 18 ) - ب : ماهيت .