عقيدهء شعبى و ابراهيم النّخعى ، ديدار از قبر مسلمانى تنها زمانى حرام است كه به ضرورت و اجبار و نيز در تاريخ و روز معينى انجام گيرد . بدون اين محدوديت‌ها ، وى ديدار مذكور راحتى يك تكليف دينى مىشمارد . ابن تيميّه يك تجسيم‌گراى ديرينه و تمام عيار بود ، و از اين روى ، همهء آيات قرآن و احاديث رسول را كه به خداى متعال اشارتى دارد به صورت ظاهرى و لفظى آنها تفسير مىكرد . وى چنان با اين عقيده انس داشت كه به قول ابن بطّوطه ، روزى از فراز منبر گفت « خدا از آسمان به زمين فرود مىآيد ، همچنانكه من اكنون پايين مىآيم » ، و آنگاه پله‌هاى منبر را يك به يك پايين آمد ( - : مجموعة الرسائل الكبرى ، 1 / 387 و ما بعد ) . و با زبان و قلم هر دو با همهء فرقه‌هاى اسلامى ، و از آن جمله خوارج ، مرجئه ، روافض ، قدريّه ، معتزله ، جهميّه ، كرّاميّه ، اشعريّه و جز آنها به پيكار برخاسته بود ( « رسالة الفرقان » در مجموعة الرسائل ، 1 / 2 و ما بعد ) . به نظر وى عقايد اشعرى ( - اشعرى ، اسماعيل ) ، تنها معجونى است از معتقدات جمهيّه ، نجّاريه ، ضراريّه ، و جز آنها . وى خصوصا عقايد اشعرى را در باب تبيين وى از قدر ، اسماء الهيّه ، احكام ، انجاز وعيد و غيره رد كرده است ( ايضا ، همان مأخذ ، 1 / 77 ؛ 1 / 455 و ما بعد ) . در بسيارى از موارد ، وى با عقايد فقهاى بزرگ اسلامى مخالفت كرده است : 1 . وى تحليل را ردّ كرده است ( يعنى زنى كه شوهرش او را سه بار طلاق داده باشد تنها پس از ازدواج با شخص ديگرى ( محلّل ) و طلاق گرفتن از او مىتواند مجدّدا به نكاح شوهر اول بازآيد ) ؛ 2 . طلاقى كه در دورهء قاعدگى داده شود باطل است ؛ 3 . وجوهاتى كه به حكم الهى مقرر نشده است قابل قبول است ، و اگر كسى آنها را بپردازد از دادن زكات آزاد مىگردد ، 4 . داشتن اعتقادى كه مخالف اجماع است نه كفر است و نه ناپرهيزكارى . وى حتى به كسانى كه احترام و حرمت آنها در جهان اسلامى نزد همگان محرز است حمله كرد : عمر بن خطّاب اشتباه‌هاى زيادى كرد ، و اين سخن را ابن تيميّه بر بالاى منبر مسجد الجبل در الصالحيّه بر زبان آورد . يكى ديگر از بيانات او اين بود كه گفت : على بن ابى طالب ( ع ) سى صد ( 300 ) اشتباه كرد . « 1 » وى همين طور غزالى ، ابن فارض ، محيى الدين ابن عربى ، و صوفيّه را عموما مورد انتقاد و حمله قرار داده است . در مورد غزالى ، به انديشه‌هاى فلسفىاى كه در المنقذ من الضلال او مضمر است حمله كرده ، و از

--> ( ع ) اهميت و احترام خاصى قائل‌اند و به زيارت آنها مىروند . وى در اين باب كتابى نيز با عنوان الجواب نوشته است . ( 1 ) . العياذ باللّه . معلوم نيست اين شماره‌ها را چگونه احصاء كرده است !